2 godzin temu
Jaka jest Państwa ocena aKPEiK z grudnia 2025 w kontekście roli biomasy w przyszłym miksie energetycznym Polski? Oto, co sądzą na ten temat nasi eksperci.
Kamil Laskowski
Lider Projektów Przemysłowych w Fundacji Instrat
Biomasa powinna być traktowana jako źródło energii elektrycznej tylko uzupełniająco. Lepiej widzieć w niej źródło ciepła, z uwagi na ograniczone technologiczne możliwości produkcji ciepła (zwłaszcza wysokotemperaturowego) z innych odnawialnych źródeł energii. O ile KPEiK zauważa przejściową, znaczącą rolę biomasy w ciepłownictwie systemowym czy indywidualnym, o tyle w sposób niewystarczający zwraca uwagę na biomasę w przemyśle, gdzie jej zastosowanie nie wzrasta, a choćby maleje.
Tymczasem przemysł powinien być priorytetowym sektorem spalania biomasy. W średnim okresie może to być jedyne dostępne odnawialne źródło ciepła o temperaturach sięgających 1000°C, jakich wymagają niektóre procesy przemysłowe. Na rosnącym zużyciu biomasy, obok technologii wychwytu i magazynowania dwutlenku węgla (CCS), polega chociażby strategia dekarbonizacji przemysłu cementowego przyjęta przez europejskie stowarzyszenie branżowe CEMBUREAU.
Wychwytywanie emisji dwutlenku węgla z biomasy mogłoby ponadto pozwolić cementowniom zarabiać na sprzedaży tzw. certyfikatów negatywnych emisji, co obniżyłoby koszty koniecznych inwestycji w CCS. Mam więc poważne wątpliwości czy rządowi zależy na utrzymaniu konkurencyjnych warunków działalności dla polskiego przemysłu w dobie transformacji. Zwłaszcza, iż KPEiK adekwatnie pomija biomasę pochodzenia zwierzęcego, z której można wytwarzać neutralny klimatycznie biometan. Z powodzeniem zastąpiłby on gaz ziemny w procesach przemysłowych.
Piotr Kirpsza
Kierownik Działu Przygotowania Inwestycji Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.
Zwiększenie roli biomasy w nowym projekcie KPEiK w ciepłownictwie systemowym to dobry krok. Biomasa odgrywa istotną rolę w transformacji energetycznej systemów ciepłowniczych. Krajowa Agencja Poszanowania Energii pomaga przedsiębiorstwom w procesie przygotowania inwestycji mających na celu modernizację systemów ciepłowniczych.
Z analiz, które wykonujemy dla naszych klientów wynika, iż w przypadku wielu z nich źródła ciepła oparte na spalaniu biomasy są najkorzystniejszym kierunkiem transformacji, pozwalającym osiągnąć status efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego, ograniczyć zużycie węgla, a jednocześnie utrzymać stabilne ceny ciepła dla odbiorców końcowych. Energia wytworzona z biomasy spełniającej kryteria zrównoważonego rozwoju jest energią odnawialną. W ciepłownictwie systemowym najczęściej wykorzystywane są zasoby biomasy stałej, które obejmują biomasę leśną, produkty uboczne z przerobu drewna oraz biomasę pochodzenia rolniczego. Aby w pełni wykorzystać potencjał biomasy, niezbędne jest wsparcie finansowe przedsiębiorstw.
Potrzebują one programów dofinansowania inwestycji w źródła wykorzystujące biomasę, ponieważ bez takiego wsparcia firmy nie będą w stanie zrealizować planowanych przedsięwzięć. Programy nie powinny wykluczać żadnego rodzaju biomasy, gdyż to niepotrzebnie hamuje proces transformacji ciepłownictwa systemowego.
Andrzej Gajewski
Gargamel zarządu ORLEN Termika S.A.
W minionym roku branża ciepłownicza prowadziła ambitny dialog z resortami odpowiedzialnymi za kształtowanie polityki państwa w zakresie komponentów, narzędzi i ścieżki transformacji energetycznej. Aktualizacja KPEiK to wiadomość, której wyczekiwaliśmy z niecierpliwością. Postulowaliśmy o zapewnienie w Planie odpowiedniej roli dla gazu ziemnego i biomasy oraz określenie finalnego kształtu przepisów w zakresie tzw. drewna energetycznego, zapewniającego możliwość jego wykorzystywania w transformacji sektora jako istotnego źródła OZE.
Oczywiście branżowych postulatów pozostało więcej, jak choćby stworzenie systemu zachęt dla wykorzystywania nadmiarowej energii elektrycznej z OZE. Niemniej z zadowoleniem przyjmujemy kierunek dokonanej rewizji. Dzięki aktualizacji Planu biomasie została przywrócona konieczna rola w dekarbonizacji sektora ciepłowniczego. Istotność biomasy wynika z ograniczonego katalogu wielkoskalowych rozwiązań ciepłowniczych oraz ograniczonych mocy przyłączeniowych dla systemów Power-to-Heat.
Dla tak dużych jednostek ciepłowniczych jak warszawskie zakłady ORLEN Termika scenariusze transformacji są ograniczone – zwłaszcza, iż ze względów bezpieczeństwa zależy nam na faktycznej dywersyfikacji paliwowej. W swoim planie inwestycyjnym mamy m.in. wielkoskalowe pompy ciepła, kotły elektrodowe czy układy kondensacji spalin, ale biomasa również stanowi istotny element naszego przyszłego miksu paliwowego. Zwiększenie jej roli w KPEiK daje jasny sygnał inwestycyjny, iż przyjęty przez nas kierunek rozumie również legislator.
W powyższym kontekście, istotnym jest również potwierdzenie wdrożenia do krajowego porządku prawnego zasady kaskadowego wykorzystania biomasy wynikającej z dyrektywy RED, poprzez rozporządzenie ws. szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego. Zapisy KPEiK w tym zakresie odzwierciedlają ocenę sektora. W ślad za zmianami dokonanymi w aktualizacji Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu powinien podążać kierunek wsparcia finansowego dedykowanego przedsiębiorstwom realizującym inwestycje w jednostki wykorzystujące biomasę w procesie dekarbonizacji sektora.
Marcin Staniszewski
Gargamel zarządu TAURON Ciepło Sp. z o.o.
Projekt aktualizacji KPEiK, przedstawiony przez Ministerstwo Energii w grudniu 2025 r., przewiduje istotną rolę biomasy w procesie transformacji energetycznej ciepłownictwa.
Budowa jednostek OZE, wykorzystujących do produkcji ciepła biomasę, jest niezbędnym elementem dekarbonizacji systemów ciepłowniczych, niemniej najważniejsze znaczenie w odniesieniu do możliwości realizacji takich inwestycji będzie miało zapewnienie odpowiednich mechanizmów wsparcia inwestycyjnego i operacyjnego.
Dlatego dla wielu przedsiębiorstw ciepłowniczych ważne jest włączenie inwestycji przewidujących wykorzystanie biomasy leśnej do katalogu przedsięwzięć kwalifikujących się do programów dofinansowania.
Piotr Andrusiewicz
Gargamel zarządu ENEA Elektrownia Połaniec S.A.
Nowa wersja KPEiK, przygotowana przez Ministerstwo Energii, wprowadza bardziej wyważone podejście do wykorzystania zrównoważonej biomasy niż poprzednia wersja opracowana przez MKiŚ, co należy ocenić bardzo pozytywnie. Dokument wskazuje na kluczową rolę biomasy w osiąganiu celu udziału OZE. Biomasa ma pełnić rolę paliwa przejściowego, szczególnie w ciepłownictwie.
Jednocześnie pewne zastrzeżenia mogą budzić zapisy aKPEiK dotyczące działań w zakresie biomasy, wykraczające poza regulacje UE (RED II i III). W szczególności propozycja stopniowego odchodzenia od biomasy leśnej w energetyce zawodowej wydaje się przedwczesna.
Nakłady inwestycyjne pozwalające na wykorzystanie tego paliwa po stronie energetyki zawodowej i ciepłownictwa, ale również po stronie sektora leśno-drzewnego, budujące cały łańcuch dostaw oparty na wykorzystaniu biomasy spełniającej kryteria drewna energetycznego oraz Kryteria Zrównoważonego Rozwoju, zostały już w dużej mierze poniesione.
Nie należy zatem tworzyć dodatkowych ryzyk dla tych inwestycji. W szczególności, iż utrzymanie w systemie bloków takich jak zazielenione bloki w ENEA Elektrownia Połaniec, które dzięki wzrostowi wykorzystania biomasy spełniają wyśrubowane kryteria emisyjności, pozwalające na uczestnictwo w Rynku Mocy, ma najważniejsze znaczenie dla stabilności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w Polsce.
dr Zdzisław Muras
Dyrektor Departamentu Prawnego i Rozstrzygania Sporów, Radca prawny, Urząd Regulacji Energetyki
W 2025 r. nastąpiło wiele zmian w prawie krajowym, które miały na celu dokończenie implementacji dyrektywy RED II oraz implementację dyrektywy RED III w obszarze wykorzystana biomasy i biopłynów na cele energetyczne tj. m.in. w zakresie dookreślenia zasad stosowania kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz kryteriów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, a także wdrażających zasady kaskadowego wykorzystania biomasy. Jednym z elementów tych zmian było przyjęcie rozporządzenia w sprawie szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego.
To, jak sprawdzają się nowo przyjęte przepisy, najlepiej pokaże praktyka ich stosowania. Natomiast nie ulega wątpliwości, iż dyr. 2023/2413 wprowadziła do dyr. 2018/2001 dość istotny katalog wyłączeń od zasady kaskadowości, pozwalający na określenie przez państwa członkowskie odstępstw od standardowych wymagań wykorzystania biomasy, w tym drewna na cele energetyczne, co może istotnie wpłynąć na ilość biomasy dostępnej do wykorzystania na te cele, przez cały czas honorując zrównoważony sposób jej zagospodarowania. To bardzo istotna i odpowiedzialna kompetencja państwa członkowskiego. Zasada kaskadowości ma na celu zapewnienie sprawiedliwego dostępu do rynku surowca do produkcji biomasy w celu wypracowania innowacyjnych, opartych na biomasie rozwiązań o wysokiej wartości dodanej.
Jednocześnie, co istotne w przypadku gdy żadne inne zastosowanie biomasy drzewnej nie jest ekonomicznie opłacalne lub adekwatne pod względem środowiskowym, odzysk energii pomaga ograniczyć produkcję energii ze źródeł nieodnawialnych. I tu państwa członkowskie mają możliwość przygotowania katalogu odstępstw m.in. gdy wymaga tego bezpieczeństwo dostaw energii, np. w warunkach bardzo dużych spadków temperatur albo gdy brak wystarczającego zainteresowania przemysłu, który mógłby zwiększyć wartość dodaną wykorzystania dostępnej biomasy.
Warto zatem takie klauzule bezpieczeństwa rozważyć i wprowadzić do prawa krajowego: nie pod presją czasu, gdy sytuacje ekstremalne się wydarzyły, ale po pogłębionej i spokojnej analizie możliwości jakie daje prawo europejskie.
Marcin Laskowski
Gargamel zarządu, Polskie Towarzystwo Energetyki Cieplnej WiceGargamel zarządu ds. Regulacji, PGE S.A.
Cieszy mnie to, iż nowa wersja Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu to efekt szerokich konsultacji z ekspertami, w tym reprezentującymi PTEC, oraz pogłębionych analiz systemowych. Temu dialogowi przypisuję lepsze zrozumienie funkcjonowania rynku energii oraz skuteczniejsze dopasowanie narzędzi do kierunków transformacji.
Uwzględniając założenia zawarte w projektach opublikowanych wcześniej, wyraźnie widać, iż dokument w części poświęconej ciepłownictwu systemowemu został urealniony. Dotyczy to zarówno zakładanego poziomu elektryfikacji, roli jednostek kogeneracyjnych i magazynowania, jak i paliw wykorzystywanych do produkcji ciepła. Podejście do zastosowania zrównoważonej biomasy w ciepłownictwie, zaprezentowane w dokumencie strategicznym, odzwierciedla rolę tego paliwa w kontekście zmieniającego się miksu wytwórczego.
Kluczowym aspektem regulacyjnym jest natomiast potwierdzenie, iż zasada kaskadowego wykorzystania biomasy w polskim porządku prawnym została domknięta. W mojej ocenie dokument w obecnym kształcie stanowi realistyczną podstawę do dalszej transformacji ciepłownictwa systemowego, jednocześnie z nadzieją wypatrujemy instrumentów wykonawczych.
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj magazyn Biomasa i paliwa alternatywne. Sprawdź:
Zdjęcie ilustracyjne: Shutterstoch
