Wysokie ceny ciepła i zależność paliwowa – Związek Miast Polskich ostrzega przed wyłączeniem biomasy

Jeśli nowelizacja ustawy o biokomponentach wejdzie w życie, to ilość dostępnej biomasy zostanie ograniczona. Zdaniem Związków Miast Polskich – nie ma podstaw merytorycznych i legislacyjnych, by wprowadzać takie przepisy.

Nowelizacja ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (UC106) wprowadza ogromne zamieszanie na rynku, ponieważ wyłącza starolasy z możliwości pozyskiwania biomasy. Eksperci alarmują, iż przepisy są ostrzejsze od unijnych oczekiwań.

Apel o rozsądne podejście

Związek Miast Polskich wzywa Ministerstwo Klimatu i Środowiska do:

• wycofania projektowanych, szkodliwych zmian (art. 28ba oraz art. 28bcb) zawartych w projekcie ustawy UC 106,
• przeprowadzenia rzetelnej analizy ekonomicznej i rynkowej skutków regulacji,
• podjęcia rzeczywistego dialogu z sektorem ciepłowniczym i samorządami,
• zapewnienia stabilnych, przewidywalnych warunków regulacyjnych dla wykorzystania biomasy w ciepłownictwie systemowym.

Czytaj też: Niewielu sadowników wykorzystuje potencjał produkowanej przez nich biomasy

Zdaniem ZMP projektowane przepisy grożą istotnym wzrostem cen ciepła produkowanego z lokalnej biomasy leśnej w postaci zrębki, wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych. Skutki będą szczególnie dotkliwe, gdy sektor ciepłowniczy zostanie objęty systemem ETS II, co spowoduje przeniesienie dodatkowych kosztów bezpośrednio na odbiorców końcowych.

– Projekt ustawy wprowadza istotne ograniczenia podaży biomasy spełniającej kryteria zrówno­ważonej gospodarki leśnej, bez jakiegokolwiek rzetelnego uzasadnienia w treści projektu ustawy. Proponowane zmiany w art. 28ba oraz art. 28 bcb nie znajdują oparcia ani w przepisach prawa unijnego, ani w krajowych dokumentach strategicznych – informuje w swoim apelu ZMP.

W stanowisku Związek podkreśla, iż w Ocenie Skutków Regulacji zawarto jedynie krótką wzmiankę odnoszącą się do rozszerzenia kryteriów ochrony terenów o wysokiej wartości bioróżnorodności, w tym starodrzewów i wrzosowisk. Zapisy te mają charakter deklaratywny, nieprecyzyjny i w praktyce niemożliwy do skutecznego wdrożenia, co rodzi ryzyko chaosu interpretacyjnego i paraliżu rynku. W OSR zabrakło analizy ekonomicznej i skutków proponowanych zmian. A przecież będą one odczuwalne zarówno dla sektora ciepłowniczego, jak i dla gospodarstw domowych. Ustawodawca nie oszacował wpływu na ceny ciepła, bezpieczeństwo dostaw biomasy czy konsekwencji dla realizacji celów klimatycznych.

– Zamiast zwiększania potencjału pozyskania biomasy jako własnego krajowego zasobu podnoszącego odporność energetyczną na kryzysy geopolityczne tworzone są propozycje zmian przepisów, radykalnie ograniczające pozyskiwanie biomasy leśnej. Tymczasem w krajach takich jak Dania, Austria , Estonia, Łotwa, Szwecja (a więc tych traktowanych jako wzór “eko” zachowań) udział biomasy w wytwarzaniu ciepła systemowego przekracza 50% – komentuje Paulina Rybczyńska, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Ciechanów.

Miejsca wyłączone z pozyskania biomasy

ZMP wskazuje, iż projekt wprowadza nieuzasadnione ograniczenia niespójne z prawem Unii Europejskiej oraz Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Z pozyskania biomasy mają zostać wyłączone lasy i grunty zalesione o wysokiej bioróżnorodności, tereny pokryte drzewostanami o charakterze starodrzewów, obszary trawiaste o wysokiej bioróżnorodności oraz wrzosowiska.

– Wprowadzenie wyłączeń dotyczących biomasy jest niezrozumiałe i nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście już obowiązujących rygorystycznych definicji biomasy zrównoważonej oraz pojęcia drewna odpadowego. Tym bardziej, iż pojęcie „staro­drzewu” nie posiada jednoznacznej definicji prawnej, co uniemożliwia skuteczne dokumentowanie spełniania kryteriów określanych w Rozporządzeniu wykonawczym UE 2022/996 w sprawie zasad weryfikacji kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz kryteriów niskiego ryzyka spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów – opiniuje ZMP.

Czytaj też: Instalacje spalające biomasę – jedyna taka mapa w Polsce!

Związek podkreśla, iż pozyskanie biomasy nie prowadzi do pośredniej zmiany użytkowania gruntów, nie wiąże się z przekształcaniem lasów czy torfowisk w grunty rolne i nie stanowi wysokiego ryzyka ILUC (Indirect Land Use Change, czyli pośredniej zmiany użytkowania gruntów). Zrębka leśna to produkt uboczny prowadzenia gospodarki leśnej, nikt nie pozyskuje drewna celowo, aby zwiększyć jej podaż.

Biomasa to najtańsze ciepło

ZMP powołuje się na dane Urzędu Regulacji Energetyki, wedle których ciepło z OZE, które w Polsce niemal w całości pochodzi z biomasy, jest najtańszym źródłem ciepła. Dowodem są dane corocznie publikowane przez Gargamela URE:

To oznacza, iż ograniczenie dostępu do biomasy jest sprzeczne z interesem społecznym, ale też z w tej chwili proponowaną wersją KPEiK. Dokument zakłada dalsze zwiększanie udziału biomasy w ciepłownictwie.

– W obecnych realiach geopolitycznych, klimatycznych i społecznych lokalna biomasa jest jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego i akceptowalnych cen ciepła w Polsce. Technologie biomasowe stabilizują system elektroenergetyczny i ciepłowniczy, pozwalają też obniżać przedsię­biorstwom energetycznym koszty zmienne, a to oznacza, iż obniżają też rachunki za energię dla odbiorców końcowych – apeluje ZMP.

Czytaj też: Egzotyczna biomasa płynie do Polski, czyli fenomen PKS

Proponowane regulacje doprowadzą do:

• ograniczenia podaży paliwa dla ciepłownictwa systemowego,
• wzrostu kosztów i cen ciepła dla odbiorców końcowych,
• podważenia opłacalności inwestycji zrealizowanych przy wsparciu środków krajowych i unijnych,
• zagrożenia realizacji Planów Neutralności Klimatycznej,
• ryzyka powrotu do paliw kopalnych w miejsce biomasy.

– Dlatego Związek Miast Polskich oczekuje nie tylko, iż Ministerstwo Klimatu i Środowiska zrezygnuje ze szkodliwych zmian zawartych w projekcie ustawy UC 106, ale wręcz odwrotnie wprowadzi stabilne rozwiązania zapewniające w jak największym stopniu wykorzystanie biomasy w ciepłownictwie systemowym – podsumowuje ZMP.