Wojna w Ukrainie wygenerowała 311 mln ton CO2 – nowy raport ujawnia skalę emisji

24 lutego minęły cztery lata od wybuchu pełnoskalowej wojny u naszego wschodniego sąsiada. Smutna rocznica stała się okazją do podsumowań powstałych w tym czasie szkód humanitarnych i… klimatycznych. Z najnowszego raportu the Initiative on GHG Accounting of War wynika, iż konflikt w Ukrainie generuje ogromne ilości gazów cieplarnianych, z każdym rokiem pogłębiając szkody środowiskowe.

Węglowy bilans czteroletniego konfliktu

Raport przygotowany został przez zespół naukowców reprezentujących organizację Initiative on GHG Accounting of War, Narodowy Uniwersytet Nauk o Życiu i Środowisku w Ukrainie, Politechnikę Lwowską, Ukraiński Instytut Hydrometeorologiczny oraz Charkowski Instytut Lotniczy, przy wsparciu Europejskiej Fundacji Klimatycznej. Od czterech lat monitoruje on skutki klimatyczne działań wojennych, przygotowując coroczne podsumowania szkód.

Szacunki za okres 24 lutego 2022 r. – 23 lutego 2026 r. mówią o 311 t ekwiwalentu CO₂, a więc sumie odpowiadającej rocznym emisjom Francji. jeżeli przeliczyć to na koszty społeczne, przyjmując wskaźnik 185 dol. na 1 tCO₂e, całkowite szkody klimatyczne przekraczają już 57 mld dol. Podczas szczytu COP30 w Brazylii delegacja ukraińska otwarcie zapowiedziała, iż będzie ubiegać się o odszkodowanie od Rosji w ramach międzynarodowych mechanizmów dochodzenia roszczeń.

Skala wojennych emisji

Największy udział w węglowym bilansie konfliktu miały same działania wojenne, odpowiedzialne za 37 proc. wszystkich emisji. Mimo relatywnie stabilnych linii frontu nieustanne ataki generują intensywne zużycie paliwa oraz amunicji. Aż 90 proc. emisji z działań wojennych pochodzi ze spalania paliw kopalnych przez czołgi i samoloty bojowe.

Kolejne 23 proc. emisji ekwiwalentu CO₂ wyniesie przyszła odbudowa zniszczonej infrastruktury – budynków mieszkalnych, zakładów przemysłowych, elektrowni, dróg itd. Największe straty w tym zakresie miały miejsce w pierwszym roku konfliktu, ale w ciągu ostatnich 12 miesięcy szkody wzrosły w stosunku do roku poprzedniego. Autorzy raportu zwracają tymczasem uwagę na ślad węglowy produkcji betonu i stali, niezbędnych do odbudowy kraju.

Umyślne ataki na infrastrukturę energetyczną rodzą kolejny problem. Pozbawieni prądu i ciepła obywatele zmuszeni są do korzystania z generatorów dieslowych oraz innych urządzeń zasilanych paliwami kopalnymi, często z tych najbrudniejszych. Wojna w Ukrainie generuje również emisje z transportu cywilnego, związanego z ucieczką i powrotami obywateli.

Wojna w Ukrainie a zmiana klimatu

Tylko w 2025 r. w Ukrainie spłonęło 1,39 mln ha powierzchni kraju – to znacznie więcej niż w okresie przed rosyjską inwazją. Pożary te odpowiedzialne są za 23 proc. wojennych emisji, a eksperci z Initiative on GHG Accounting of War zwracają uwagę na ich lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie linii frontu. Gaszenie ognia jest bardzo utrudnione z powodu niedostatku personelu i sprzętu strażackiego oraz zamknięcia przestrzeni powietrznej nad krajem.

Autorzy raportu podkreślają bliską zależność między emisjami generowanymi przez wojnę w Ukrainie a pożarami wywołanymi suszą i wysokimi temperaturami. Lata w 2024 i 2025 r. były pod tym względem szczególnie niebezpieczne, a każdy kolejny rok walk oznacza emisję dziesiątek ton gazów cieplarnianych, przyspieszających zmianę klimatu. Rozprzestrzenianiu się ognia dodatkowo sprzyjają rozległe zniszczenia środowiskowe, które zaburzają potencjał akumulacji węgla w środowisku.

Pisząc artykuł, korzystałam z:

Lennard de Klerk, Mykola Shlapak, Sergiy Zbitsev, Viktor Myroniuk, Oleksandr Sohenskyi, Roman Vaysylyshyn, Svitlana Krakovska, Lidiia Kryshtop, Rostyslav Bun, Climate damage caused by Russia’s war on Ukraine, By the Initiative on GHG Accounting of War, February 2026