Szybciej, prościej, skuteczniej. Rząd przyjął reformę o kluczowym znaczeniu dla transformacji energetycznej

Rada Smerfów przyjęła projekt ustawy UC84 opracowany przez Ministerstwo Energii. Ustawa zmieni zasady przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych. Reforma przyspieszy inwestycje, wspierając rozwój OZE, magazynów energii i biogazowni. Przepisy zwiększą dostępność mocy przyłączeniowych, a odbiorcy końcowi zyskają większą kontrolę nad swoimi kosztami. Celem proponowanych zmian jest przyspieszenie transformacji energetycznej, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii oraz usprawnienie funkcjonowanie rynku dla odbiorców i wytwórców energii. Projekt stanowi element pakietu antyblackoutowego.

– Usprawniamy proces przyłączania do sieci, który ma najważniejsze znaczenie dla transformacji energetycznej. Projekt UC84 ma wprowadzić jasne i przewidywalne zasady oraz ograniczyć nadmierne formalności – zarówno dla inwestorów, jak i odbiorców końcowych. Reforma odpowiada na postulaty branży energetycznej zgłaszane od lat: skraca czas przyłączeń, porządkuje planowanie rozwoju sieci i pozwala na optymalizację kosztów oraz nakładów inwestycyjnych. Celem nowych przepisów jest odblokowanie niewykorzystywanych warunków przyłączenia i pełniejsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury energetycznej. Tworzymy korzyści dla całego rynku energii – stawiamy na szybsze procedury, większą przejrzystość i stabilniejsze warunki rozwoju nowych mocy wytwórczych. To kolejny krok w kierunku nowoczesnego, stabilnego i efektywnego systemu energetycznego – mówi Miłosz Motyka, Minister Energii.

Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw jest jednym z kluczowych elementów reformy rynku energii, wspierającym polską transformację energetyczną.

Proces przyłączeniowy w nowej odsłonie

Reforma UC84 wprowadza nowy, bardziej przejrzysty i elastyczny model przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych.

• szybciej i prościej – inwestorzy będą mogli korzystać z elastycznych umów przyłączeniowych, które pozwolą też na uruchomienie instalacji w okresie przejściowym – zanim sieć zostanie w pełni rozbudowana. Zmiana ta skróci czas realizacji projektów i ograniczy bariery wynikające z lokalnych ograniczeń przepustowości.
• kamienie milowe – każda umowa będzie zawierała kamienie milowe, czyli określone etapy inwestycji, np. terminowe uzyskanie pozwolenia na budowę. Ich realizacja jest wymagana, a konsekwencją ich braku będzie rozwiązanie umowy, co eliminuje spekulacje i pozwala sprawnie planować przyłączenia.
• wykorzystanie istniejącej infrastruktury – rozszerzona koncepcja „cable pooling” umożliwia współdzielenie przyłącza nie tylko przez instalacje OZE, ale także magazyny energii i inne instalacje. Dzięki temu istniejąca infrastruktura sieciowa będzie wykorzystywana w sposób bardziej efektywny, bez konieczności kosztownej rozbudowy.
• mniej formalności, więcej przejrzystości – proces przyłączeniowy będzie mniej skomplikowany: ograniczono liczbę wymaganych dokumentów, skrócono ważność warunków przyłączenia z 2 lat do 1 roku oraz uregulowano status wydanych wcześniej warunków, aby uniknąć niejasności prawnych.
• dodatkowe ułatwienia dla biogazowni i OZE – instalacje stabilizujące sieć otrzymują gwarancję mocy przyłączeniowej w określonych godzinach oraz preferencyjne ograniczenia w razie zagrożenia pracy sieci. Jednocześnie zniesiony zostanie wymóg realizacji przyłączenia OZE w ciągu 48 miesięcy, co ujednolici zasady dla wszystkich typów instalacji.

Korzyści dla odbiorców końcowych

Projekt UC84 wzmacnia pozycję odbiorców energii elektrycznej poprzez:

• możliwość zawarcia umowy na czas określony po stałej cenie energii, co zwiększy przewidywalność rachunków
• dostęp do przejrzystych informacji o kosztach, korzyściach i ryzykach związanych z umową sprzedaży energii elektrycznej
• możliwość zawarcia więcej niż jednej umowy sprzedaży energii na tym samym przyłączu
• wsparcie dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz ułatwienia w regulowaniu zaległych i bieżących należności

Transparentny i nowoczesny rynek

Projekt UC84 zobowiązuje operatorów systemów elektroenergetycznych do utworzenia scentralizowanych platform informatycznych, które ułatwią składanie wniosków o przyłączenie oraz monitorowanie ich statusu. Operatorzy będą również publikować dane dotyczące przepustowości sieci oraz jednolite zasady przyłączeń, co zwiększy przejrzystość i efektywność procesu przyłączania do sieci elektroenergetycznej.

Dodatkowo wprowadzony zostanie obowiązek instalacji inteligentnych liczników gazu w nowych budynkach oraz przy wymianie liczników – w sposób ekonomicznie uzasadniony i bez generowania dodatkowych kosztów dla odbiorców końcowych.

Ustawa umożliwi wytwórcom energii elektrycznej sprzedaż energii wytworzonej w okresie rozruchu instalacji.

Źródło: Ministerstwo Energii