Nowa zapora w Stroniu Śląskim i zbiornik na Nysie Kłodzkiej. Jak zmieni się ochrona przed powodzią?

Zdjęcie: zapora w Stroniu Śląskim

Wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski odwiedził Dolny Śląsk, aby przyjrzeć się z bliska inwestycjom mającym na celu poprawę bezpieczeństwa powodziowego w regionie. Najważniejsze z nich to odbudowa zapory w Stroniu Śląskim oraz budowa nowego zbiornika retencyjnego Kamieniec Ząbkowicki. Na jakim etapie są prace?

Stronie Śląskie z nową zaporą?

We wrześniu 2024 r. suma opadów z niespełna 48 godzin, zmierzona na zaporze suchego zbiornika w Stroniu Śląskim, wyniosła 390 mm. Na krótko przed północą 14 września woda zaczęła przelewać się przez koronę zapory, a następnego dnia doszło do jej przerwania i zalania niemal całego miasta. Skutki tej tragedii odczuli również mieszkańcy Lądka-Zdroju oraz Kłodzka.

Do marca 2025 r. udało się zabezpieczyć zbiornik, ale prace awaryjne pozwoliły na odzyskanie jedynie ⅓ pierwotnej pojemności. Wody Polskie podjęły decyzję, iż ze względu na bezpieczeństwo Dolnego Śląska zwykła naprawa nie wystarczy – w marcu 2026 r. rozpoczęto przygotowania do realizacji strategicznej inwestycji Odbudowa zbiornika Stronie Śląskie, która ma zwiększyć odporność regionu na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Odnowiony zbiornik w 2030 r.

Podczas wizyty w siedzibie Nadzoru Wodnego Otmuchów minister Koperski spotkał się z przedstawicielami Wód Polskich oraz RGZW we Wrocławiu, by ocenić postęp przygotowań w Stroniu Śląskim. Wybrany w sierpniu 2026 r. wariant inwestycji zakłada budowę całkowicie nowej zapory żelbetowej z okładziną kamienną, dwoma spustami dennymi i dwiema sekcjami przelewów powierzchniowych. Prace mają objąć również koryto potoku Morawka oraz infrastrukturę zbiornika.

Całość jest w tej chwili w fazie projektowania – kompletna dokumentacja ma zostać przygotowana do końca czwartego kwartału 2027 r. Wedle wstępnych szacunków roboty budowlane potrwają ok. 3 lat, więc zmodernizowany zbiornik mógłby zostać oddany do użytkowania już w 2030 r.

Kamieniec Ząbkowicki na Nysie Kłodzkiej również w fazie przygotowań

O zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców doliny Nysy Kłodzkiej, bardzo doświadczonych przez powódź 2024 r., ma zadbać nowy zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim. Domknie on istniejącą już kaskadę czterech zbiorników (Topola–Kozielno–Otmuchów–Nysa), skutkując zmniejszeniem odpływu ze zbiornika Nysa i przesuwając kulminację fali powodziowej Nysy Kłodzkiej.

Nowy zbiornik ma mieć maksymalną objętość rzędu 104 mln m³ i długość ok. 2,3 km. W październiku 2025 r. zlecono przygotowanie dokumentacji projektowej, która w maju 2026 r. została rozszerzona o aktualizację studium wykonalności oraz rozwiązania przeciwpowodziowe dla rzeki Białej Lądeckiej. Dodatkowe analizy mają uwzględnić skutki powodzi z 2024 r. oraz zmiany warunków hydrologicznych w zlewni Nysy Kłodzkiej.

wizualizacja Wody Polskie/ gov.pl

Zbiornik wielofunkcyjny to ochrona przeciw powodzi… i suszy

Inwestycje w Stroniu Śląskim oraz Kamieńcu Ząbkowickim wpisują się w postulaty Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej – strategicznego dokumentu przedstawionego przez Wody Polskie w marcu 2026 r. Prace nad studium obejmowały nie tylko wieloetapowe analizy hydrologiczne, ale również dialog z mieszkańcami zlewni tej rzeki.

Warto jednak podkreślić bardzo istotną różnicę: obiekt w Stroniu Śląskim pozostaje zbiornikiem suchym, którego zadaniem jest piętrzenie wody w okresie gwałtownych wezbrań, natomiast zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim będzie pełnić szereg funkcji wykraczających poza ochronę przeciwpowodziową. Mowa tu o retencjonowaniu zasobów i regulowaniu przepływów w okresie suszy, w tym wspomaganie zrzutów do Odry. Ma to poprawić bilans wodny w regionie i ustabilizować poziom wód gruntowych.

Nad zbiornikiem w Kamieńcu działać będzie również elektrownia wodna o mocy ok. 2 MW, a sam akwen ma szanse stać się atrakcją turystyczną. Wody Polskie zapewniają, iż zostanie on udostępniony żeglarzom i wędkarzom.

zdj. główne: Jacek Halicki/Wikipedia