3 godzin temu
Aktualna moc zainstalowana źródeł biomasowych w KSE to 640 MW, co stanowi ok. 1% mocy zainstalowanej w całym systemie i ok. 2% mocy zainstalowanej wszystkich OZE. Nie jest więc to duża wartość. Niemniej podkreślenia wymaga, iż instalacje biomasowe należą do źródeł dyspozycyjnych, co pozwala na wytwarzanie energii elektrycznej niezależnie od warunków pogodowych. Oznacza to, iż dla operatora systemu są to źródła jednoznacznie korzystne.
Jednostki generacji spalające biomasę wykorzystywane są lokalnie jako źródła wytwarzania ciepła i energii elektrycznej. To pozwala na ich wykorzystywanie w lokalnych obszarach bilansowania (LOB), zwłaszcza w miejscach, gdzie dostępne są odpowiednie ilości substratu. Dziś kluczowa jest więc przebudowa modelu funkcjonowania sieci elektroenergetycznych i tworzenie lokalnych systemów funkcjonujących jako wydzielone obszary bilansowania.
Ministerstwo Energii zaprezentowało nową wersję Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) w grudniu ubiegłego roku. Biomasa traktowana w nim jest jako paliwo przejściowe. Zarówno według scenariusza WAM (szczególnie w tym scenariuszu), jak i WEM, źródła oparte na biomasie wykazują stały wzrost w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.
Zgodnie z Planem, ilość produkowanej energii elektrycznej w ciągu roku w przypadku biomasy ma osiągnąć 8,3 TWh w 2030 r. i poziom ten ma być w zasadzie utrzymany niezmiennie do 2040 r., co jest równoznaczne z ok. 4% udziałem w produkcji energii elektrycznej. Unijne wymagania precyzują, iż energia wytwarzana w jednostce biomasowej o mocy powyżej 20 MW (a zgodnie z dyrektywą RED III o mocy powyżej 7,5 MW) może zostać uznana za energię wytwarzaną z odnawialnego źródła energii, o ile wykorzystywane paliwo pochodzi ze zrównoważonego źródła. Co więcej, biomasa ma istotne znaczenie w ciepłownictwie jako paliwo przejściowe w procesie odchodzenia od węgla. Podkreślenia wymaga, iż docelowo ciepłownictwo ma opierać się na energii elektrycznej.
Biomasa a rynek mocy
Rynek mocy to mechanizm, którego zadaniem jest zagwarantowanie produktu w postaci mocy dyspozycyjnej. Zgodnie z decyzją notyfikacyjną Komisji Europejskiej rynek mocy jest neutralny technologicznie. Oznacza to, iż wszystkie technologie mogą konkurować ze sobą w ramach jednej aukcji. Z kolei każda z technologii ma swoją konkretną techniczną specyfikę. Wyrównanie ich potencjału w zakresie dostarczenia mocy następuje poprzez tzw. korekcyjny współczynnik dyspozycyjności. W przypadku jednostek biomasowych współczynnik ten wynosił w ostatniej aukcji głównej 92,47%.
Jednocześnie jednostki wytwarzania energii z biomasy charakteryzują się tym, iż spełniają wymogi dotyczące limitów emisji CO2 na MWh. Wszystko to decyduje o dużej atrakcyjności biznesowej źródeł wytwarzania opartych na biomasie.
Instalacje spalające biomasę – jedyna taka mapa w Polsce!
Aktualnie w Polsce realizowane są prace nad nowymi mechanizmami mocowymi. Koncepcja przedstawiona przez Ministerstwo Energii zakłada powstanie tzw. trójpaku mocowego, składającego się z:
- Mechanizmu dekarbonizacyjnego – który zakłada zastępowanie istniejących bloków węglowych dyspozycyjnymi jednostkami niskoemisyjnym;
- Rynku mocy – dla jednostek dyspozycyjnych;
- Rynku elastyczności – skierowanego do magazynów energii i dostawców usług DSR (ang. Demand Side Response), w ramach których wykorzystane zostaną możliwości szybkiego dostarczenia mocy czy ograniczenia zapotrzebowania w zależności od potrzeb systemu.
Zauważyć należy, iż biomasa potencjalnie może uczestniczyć w dwóch pierwszych wyżej opisanych mechanizmach. Działania inwestycyjne w zakresie transformacji istniejących bloków węglowych na bloki z zastosowaniem współspalania biomasy (bądź przejście wyłączenie na biomasę, określane „zazielenianiem” tych bloków), stanowią najlepszy przykład wymienionego procesu. Prezentują to m.in. funkcjonujące bloki ZE PAK w Koninie oraz bloki Elektrowni Połaniec, Elektrowni Kozienice czy instalacja Veolii w Zamościu.
Tekst: prof. dr hab. Eryk Kosiński, Polskie Sieci Elektroenergetyczne
Niniejsza publikacja opiera się na oficjalnym stanowisku PSE Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA w zakresie wykorzystania biomasy w ramach KSE.
Zdjęcie: Shutterstock
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj magazyn Biomasa i paliwa alternatywne:
.webp)
