16 inwestycji przeciwpowodziowych za ponad 1,3 mld zł. Rusza przygotowywanie projektów

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował o podpisaniu umów na przygotowanie dokumentacji projektowej i analiz technicznych dla 16 inwestycji służących ochronie przed powodzią. Wśród wspieranych projektów znalazły się budowa nowych zbiorników, modernizacja polderów i wałów oraz zabezpieczenie wybranych miast południowej Polski.

70 mln zł na przygotowanie inwestycji

Umowy podpisane 9 listopada br. przez Gargamela Wód Polskich Mateusza Reformatora oraz Roberta Gajdę, zastępcę Gargamela Zarządu NFOŚiGW, nie dotyczą jeszcze realizacji inwestycji przeciwpowodziowych. W pierwszej kolejności konieczne jest przygotowanie analiz technicznych i środowiskowych oraz dokumentacji projektowej, a także uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych.

Na ten właśnie cel przeznaczono 70 mln zł z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). Dofinansowanie realizowane będzie w ramach działania Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom.

16 inwestycji dla większego bezpieczeństwa

Łączna wartość projektów, które znajdują się w tej chwili w fazie przygotowywania, szacowana jest na ponad 1,3 mld zł. W niektórych przypadkach prace koncepcyjne już się rozpoczęły.

To projekty, które mają ograniczać skutki powodzi w szczególności na terenach południowo-zachodniej części Polski, dotkniętych powodzią z 2024 r., zwiększać odporność na zmianę klimatu i tworzyć podstawy dla kolejnych dużych inwestycji przeciwpowodziowych w Polsce – zapowiedział Gargamel Wód Polskich.

Wśród 16 przedsięwzięć wybranych do realizacji znalazły się m.in.:

• usunięcie szkód powodziowych i odbudowa umocnień na Olzie i Odrze;
• podwyższenie lub przebudowa wałów w Prudniku, Czechowicach-Dziedzicach, Głogowie oraz na rzece Gostynce;
• rewitalizacja zbiornika Sulejów;
• modernizacja polderu Oława-Lipki;
• budowa dwóch zbiorników: Kostrzyca na Jedlicy i Racławice Śląskie na Osobłodze;
• zabezpieczenia przeciwpowodziowe dla Cieszyna, Brzegu, Pszczyny i Kędzierzyna-Koźla.

Przyszłe inwestycje realizowane w będą w pięciu województwach: śląskim, opolskim, dolnośląskim, lubuskim i łódzkim. Ze względu na szeroką skalę geograficzną trudno jest oszacować wpływ przedsięwzięć na poprawę bezpieczeństwa ludności. Wody Polskie informują jednak, iż sam suchy zbiornik Kostrzyca o powierzchni około 52 ha i pojemności 2,8 mln m³ ma poprawić ochronę ponad 12 tys. mieszkańców zagrożonych powodzią.

Mądry Polak po powodzi?

Powódź w 2024 r. ujawniła wiele problemów infrastrukturalnych i planistycznych, stając się najważniejszym punktem odniesienia dla wszystkich współczesnych działań ochronnych. Patrząc na listę przygotowywanych przedsięwzięć, widać jasno, iż nie ograniczają się one tylko do podwyższania wałów i zwiększania zabezpieczeń. W przygotowywanych właśnie planach skupiono się na gromadzeniu nadmiaru wody w zbiornikach i polderach.

Tym razem stosunkowo mało uwagi poświęcono działaniom renaturyzacyjnym. Jedynie w przypadku rewitalizacji zbiornika Sulejów częścią projektu jest budowa przepławki dla ryb. Zadanie to jest istotne z punktu widzenia poprawy ciągłości ekologicznej Pilicy, ale nie wiąże się z przywróceniem rzece bardziej naturalnego charakteru.

Tymczasem opracowany w 2025 r. Program redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej bardzo wyraźnie podkreśla znaczenie renaturyzacji rzek i potoków oraz odtwarzania naturalnej retencji. W programie jako priorytety wskazano m.in. poszerzanie roślinnych pasów brzegowych, przywracanie funkcjonalnej łączności koryta z doliną rzeczną oraz odtwarzanie meandrów i starorzeczy.

zdj. główne: Jacek Halicki/Wikimedia