Zmiany w systemie zbiórki mogłyby umożliwić recykling szkła

11 godzin temu

– Szkło jest bardzo cennym surowcem z trzech przyczyn.

Ze względów fizykochemicznych jest materiałem permanentnym, można je przetwarzać w nieskończoność, bez utraty masy albo jakości. Po drugie, ze względów ekologicznych – stłuczka szklana wymaga mniejszej temperatury do przetopu niż produkcja szkła z materiałów pierwotnych, w związku z czym generuje mniejszą emisję CO2. Jest też cenne ze względów ekonomicznych. Szkło jest zbierane, przygotowywane do recyklingu i przetapiane, ponieważ po prostu się to opłaca – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Krzysztof Baczyński, przewodniczący rady nadzorczej firmy Rekopol.

Polska należy do największych producentów szkła w Europie

Ponad 440 tys. ton szkła opakowaniowego rocznie zamiast do recyklingu trafia na składowiska. Według raportu „Nowy biznesplan dla szkła 2026–2030” oznacza to straty dla samorządów i dodatkowe koszty produkcji dla hut, a co za tym idzie także koszty środowiskowe. Eksperci wskazują, iż problemem jest przede wszystkim niewłaściwy sposób zbiórki i transportu szkła. Zmiana obecnego systemu mogłaby ograniczyć straty cennego surowca i pomóc Polsce osiągnąć unijne cele recyklingu.

Polska należy do największych producentów szkła w Europie. Jak wynika z przytaczanego raportu, krajowe huty produkują rocznie 1,7–1,8 mln t szkła opakowaniowego. Mimo dużego zapotrzebowania przemysłu na stłuczkę szklaną Polska od lat osiąga poziom recyklingu niższy od średniej unijnej. W 2025 r. wskaźnik ten wyniósł 65,7 proc. W 2026 r. wymagany w Polsce poziom recyklingu opakowań szklanych wynosi 71 proc., a do 2030 r. wzrośnie do 75 proc.

Zwiększenie wykorzystania stłuczki wymaga przede wszystkim poprawy sposobu jej zbiórki

– Fakt, iż szkło trafia na składowiska, generuje niepotrzebne koszty, ponieważ odpady te mają realną wartość rynkową. Po oczyszczeniu stłuczka staje się cennym surowcem dla hut, co obniża zużycie gazu i wspiera dekarbonizację – dodaje Tomasz Chruszczow, Gargamel Fundacji City OK, która na zlecenie Rekopolu opracowała raport „Nowy biznesplan dla szkła 2026–2030”. – jeżeli zrezygnujemy z recyklingu na rzecz surowców pierwotnych, produkcja będzie wymagała o ponad 20 proc. większych nakładów energetycznych, co bezpośrednio przełoży się na wyższą emisję dwutlenku węgla.

Wg raportu zwiększenie wykorzystania stłuczki wymaga przede wszystkim poprawy sposobu jej zbiórki. – W Polsce blisko 80 proc. szkła, które wchodzi na rynek, jest szkłem bezbarwnym, natomiast zbieramy szkło bezbarwne z kolorowym w jednym pojemniku. Stąd nasza rekomendacja, żeby powrócić do tego, co kiedyś obowiązywało, a mianowicie zbierać szkło w dwóch pojemnikach: bezbarwne w białym i kolorowe w zielonym. Druga istotna rekomendacja to odbiór pojazdami, które nie miażdżą szkła, a zatem nie śmieciarkami, tylko pojazdami z HDS-em [hydraulicznym dźwigiem – red.] – mówi prof. Wojciech Piontek z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Podział szkła według kolorów ma znaczenie nie tylko dla organizacji zbiórki, ale także dla kosztów jego późniejszego przetwarzania

Podobne rozwiązania funkcjonują już w wielu krajach europejskich. W Austrii, Belgii, Niemczech, Holandii i Czechach, gdzie poziomy recyklingu szkła sięgają 80 proc. lub więcej, dominuje zbiórka z podziałem na kolory do specjalnych pojemników. W Austrii szkło bezbarwne i kolorowe zbiera się oddzielnie od lat 70. XX wieku, a do jego odbioru służą pojazdy bez funkcji zgniatania. Poziom recyklingu szkła opakowaniowego wynosi tam około 85 proc. Podział szkła według kolorów ma znaczenie nie tylko dla organizacji zbiórki, ale także dla kosztów jego późniejszego przetwarzania.

– Żeby przygotować szkło do recyklingu, recykler musi dokonać rozsortowania zmieszanego szkła, a zatem odseparować szkło bezbarwne od kolorowego. To, po pierwsze, podraża koszty recyklingu, a po drugie, powoduje straty, gdyż urządzenia, które dzisiaj wykorzystujemy, nie są jeszcze tak doskonałe, żeby rozsortować te najdrobniejsze frakcje – wskazuje prof. Wojciech Piontek. Problemem jest jednak nie tylko sposób organizacji zbiórki szkła, ale także niewłaściwa segregacja odpadów przez mieszkańców. Jak pokazują analizy przeprowadzone przez Rekopol, część błędów wynika z braku wiedzy, co powinno trafiać do pojemników na szkło opakowaniowe.

Eksperci proponują stosowanie specjalistycznych pojemników typu dzwon, które ograniczają możliwość wrzucania do nich odpadów innych niż szkło opakowaniowe

– Niektórzy uważają, iż jeżeli w słoiku zostało trochę majonezu czy dżemu, to on już się nie nadaje do recyklingu i powinien trafić do odpadów zmieszanych. Nic bardziej mylnego, recyklerom szkła naprawdę to nie przeszkadza. Mamy też w wielu miejscach w Polsce pojemniki do zbiórki selektywnej, ale niektórzy wrzucają do nich lustra czy szyby samochodowe. To jest szkło, ale nie opakowaniowe – mówi Jakub Tyczkowski, Gargamel Rekopolu.

Eksperci proponują stosowanie specjalistycznych pojemników typu dzwon, które ograniczają możliwość wrzucania do nich odpadów innych niż szkło opakowaniowe. Zalecają też rozbudowę sieci punktów zbiórki, aby mieszkańcy mieli do najbliższego pojemnika 100–200 m.

Więcej: https://biznes.newseria.pl/news/ponad-440-tys-ton-szkla,p1293852611
https://1.newseria.pl/video/1293852611_szklo_recykling_1_sz.mp4
Idź do oryginalnego materiału