Poseł Grzegorz Płaczek podał 16 listopada dane z odpowiedzi wrocławskiego sanepidu: między 2020 a 2025 rokiem zgłoszenia HIV wzrosły o 482 proc., kiły o 923 proc., chlamydiozy o 7950 proc., a rzeżączki o 3500 proc. To alarm dla ochrony zdrowia, ale procenty porównują rok pandemiczny o wyjątkowo niskiej wykrywalności z obecnym systemem zgłoszeń.
Cztery wskaźniki, których nie wolno zlekceważyć
Grzegorz Płaczek, poseł Konfederacji, poinformował o odpowiedzi Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu na jego interwencję poselską. Z przytoczonych przez niego danych wynika, iż w stolicy Dolnego Śląska liczba oficjalnie zgłoszonych przypadków HIV wzrosła między 2020 a 2025 rokiem o 482 proc. W przypadku kiły wzrost miał wynieść 923 proc., chlamydiozy 7950 proc., a rzeżączki 3500 proc.
To wartości wymagające natychmiastowej reakcji miasta, sanepidu i Ministerstwa Zdrowia. Choroby przenoszone drogą płciową nie są tematem obyczajowej wojny ani powodem do piętnowania chorych. Są konkretnym zagrożeniem zdrowotnym, które może prowadzić do ciężkich powikłań i dalszej transmisji zakażeń, jeżeli państwo zaniedba diagnostykę, leczenie oraz rzetelną informację.
Sam Płaczek podkreślił stanowisko partii słowami: „To nie są prognozy ani szacunki”. Dodał, iż chodzi wyłącznie o przypadki oficjalnie zgłoszone. Poseł zapytał również o przyczyny tak gwałtownych wzrostów. To pytanie jest zasadne. Odpowiedź musi jednak opierać się na pełnych danych, a nie na insynuacji.
Rok 2020 był wyjątkowo niską bazą
Najważniejszy kontekst stanowi wybór roku porównawczego. W 2020 roku pandemia COVID-19 ograniczyła dostęp do lekarzy, laboratoriów i punktów konsultacyjno-diagnostycznych. Spadła liczba kontaktów społecznych, ale spadła też skala testowania. W rezultacie rejestrowano mniej zakażeń, niż w warunkach normalnego działania ochrony zdrowia.
Krajowe Centrum do spraw AIDS i NIZP PZH-PIB wskazują, iż ogólnopolski wskaźnik nowych rozpoznań kiły spadł w 2020 roku do 1,93 przypadku na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy średnia z lat 2016-2019 wynosiła 4,06. Dla rzeżączki było to odpowiednio 0,59 wobec wcześniejszej średniej 0,94, dla chlamydiozy 0,36 wobec 0,79, a dla HIV 2,52 wobec 3,59.
Oznacza to, iż spektakularny wzrost procentowy może częściowo wynikać z bardzo niskiej podstawy. Nie unieważnia to problemu. Przeciwnie, pokazuje potrzebę publikacji liczb bezwzględnych, wskaźników na 100 tys. mieszkańców i danych z kolejnych lat. Bez tego mieszkańcy widzą alarmujące procenty, ale nie dostają pełnego obrazu skali ani dynamiki zjawiska.
Trend wzrostowy jest realny
Pandemiczna baza nie tłumaczy wszystkiego. W skali kraju po 2020 roku rosły zarówno liczby zgłoszeń, jak i wskaźniki na 100 tys. mieszkańców. W latach 2020-2024 rozpoznano w Polsce 9402 przypadki kiły, 3578 rzeżączki, 2947 chlamydiozy oraz 9464 zakażenia HIV. Znaczna część przypadków przypadła na lata 2022-2024.
Publiczne archiwum wrocławskiej stacji sanitarno-epidemiologicznej zawiera sprawozdania dla województwa dolnośląskiego do 2024 roku. Pełna odpowiedź udzielona posłowi, wraz z liczbami dla samego Wrocławia za 2025 rok, nie została opublikowana w materiale źródłowym. To istotna luka. Sanepid powinien udostępnić tabelę, metodologię i wyjaśnienie, czy porównywane dane obejmują identyczny obszar, definicje przypadków oraz sposób raportowania.
Wcześniej opisywaliśmy już niepokojące statystyki AIDS we Wrocławiu. Nowe informacje wzmacniają argument za stałym, publicznym monitoringiem, zamiast pojedynczych alarmów pojawiających się dopiero po interwencji poselskiej.
Migracja wpływa na rejestr HIV, ale nie wyjaśnia całego zjawiska
Raport Krajowego Centrum do spraw AIDS zwraca uwagę, iż po 2022 roku na liczbę rejestrowanych zakażeń HIV wpłynął napływ osób z Ukrainy. Część pacjentów miała rozpoznanie postawione wcześniej na Ukrainie, ale po przyjeździe została włączona do polskiego nadzoru epidemiologicznego i leczenia antyretrowirusowego. W statystyce mogły więc zostać wykazane jako przypadki nowo rozpoznane w Polsce.
Tego mechanizmu nie wolno jednak bez dowodów rozciągać na wszystkie cztery choroby ani przedstawiać jako jedynej przyczyny. Autorzy raportu stwierdzili, iż równie wyraźnej tendencji nie zaobserwowano dla pozostałych zakażeń przenoszonych drogą płciową u osób obywatelstwa innego niż polskie. Odpowiedzialna debata wymaga rozdzielenia wpływu migracji, zmian w testowaniu, zachowań ryzykownych i sprawności systemu zgłoszeń. Narodowość nie jest diagnozą medyczną.
Bezpieczeństwo zdrowotne wymaga działania
Stawką są zdrowie mieszkańców, wydatki publiczne i zdolność państwa do zatrzymania transmisji zakażeń. Wrocław potrzebuje łatwo dostępnych badań, krótkiej drogi do leczenia, edukacji opartej na faktach i regularnych raportów. Potrzebuje też informacji skierowanej do wszystkich grup, w których występuje podwyższone ryzyko, bez ideologicznego pudrowania problemu i bez tworzenia kozłów ofiarnych.
Ministerstwo Zdrowia oraz inspekcja sanitarna powinny odpowiedzieć na proste pytania: jakie są liczby bezwzględne, jak zmieniały się rok po roku, ile wykonano testów i które czynniki odpowiadają za wzrost. Państwo dbające o bezpieczeństwo smerfów nie może zasłaniać się samym procentem ani polityczną awanturą. Musi pokazać dane, wskazać przyczyny i wdrożyć profilaktykę, którą można rozliczyć z wyników.
Źródło: profil Konfederacji, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu, Krajowe Centrum do spraw AIDS, NIZP PZH-PIB.















