Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 12 listopada 2026 r. oddalił siedem skarg Polski na akty pakietu „Gotowi na 55”. W mocy pozostały m.in. ETS2, normy dla nowych samochodów od 2035 r., CBAM i cele efektywności energetycznej. Dla smerfów oznacza to dalsze ryzyko wzrostu kosztów ogrzewania, transportu i produkcji.
Siedem skarg, siedem porażek
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosił 12 listopada 2026 r., iż oddala wszystkie siedem skarg wniesionych przez Polskę przeciw aktom pakietu „Gotowi na 55”. Warszawa domagała się ich unieważnienia. Wyroki zapadły w sprawach C-442/23, C-444/23, C-445/23, C-451/23, C-505/23, C-512/23 i C-771/23.
Polskie skargi obejmowały:
- cele pochłaniania gazów cieplarnianych przez grunty i lasy w sektorze LULUCF,
- normy emisji CO₂ dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych, w tym cel 100 proc. redukcji emisji na poziomie unijnej floty od 2035 r.,
- przedłużenie do 2030 r. podwyższonego zasilania rezerwy stabilności rynkowej systemu ETS,
- zaostrzone cele redukcji emisji m.in. w transporcie drogowym, budownictwie, rolnictwie i gospodarce odpadami,
- rozszerzenie handlu emisjami i odrębny system dla paliw używanych w budynkach oraz transporcie drogowym, nazywany ETS2,
- mechanizm granicznego podatku węglowego CBAM,
- dyrektywę o efektywności energetycznej.
Skutek prawny jest jasny: zaskarżone akty nie zostały unieważnione. Wyrok nie zamyka jednak drogi do ich zmiany przez unijnego prawodawcę. To odrębna walka polityczna, którą Polska może i powinna prowadzić, o ile regulacje uderzają w jej bezpieczeństwo energetyczne, przemysł i poziom życia obywateli.
Spór o jednomyślność
Polska argumentowała, iż przepisy mają charakter fiskalny lub wpływają na ogólną strukturę zaopatrzenia państwa w energię. W takim ujęciu powinny zostać przyjęte przy jednomyślności w Radzie UE, a nie w zwykłej procedurze prawodawczej z głosowaniem większością kwalifikowaną.
TSUE odrzucił ten tok rozumowania. Uznał, iż sześć z siedmiu aktów należy przede wszystkim do unijnej polityki ochrony środowiska, a dyrektywa o efektywności energetycznej do polityki energetycznej Unii. Zdaniem Trybunału żaden z nich nie ma za główny cel znaczącej zmiany wyboru źródeł energii przez państwo członkowskie ani ogólnej struktury jego zaopatrzenia. Wszystkie mogły więc zostać uchwalone bez jednomyślności.
Trybunał przyjął również, iż akty są zgodne z zasadami proporcjonalności i równego traktowania. Podkreślił szeroki zakres uznania unijnego prawodawcy w sprawach wymagających złożonych decyzji gospodarczych, politycznych i technicznych. To podejście daje instytucjom UE szerokie pole do stanowienia prawa, choćby gdy ciężary rozkładają się między państwami nierówno.
Konfederacja: regulacje obciążą obywateli i firmy
Stanisław Tyszka, europoseł Konfederacji i współprzewodniczący grupy Europa Suwerennych Narodów, ocenił rozstrzygnięcie jako utrzymanie przepisów Zielonego Ładu. W komunikacie opublikowanym przez Konfederację jego stanowisko podsumowano słowami: „To klimatyczne szaleństwo musi się skończyć”. Partia wskazała na ryzyko droższego ogrzewania i tankowania, wyższych kosztów energii oraz słabszej konkurencyjności europejskich firm.
To stanowisko polityczne, ale wskazuje realną stawkę. ETS2 obejmuje emisje związane z paliwami w budynkach i transporcie drogowym, a unijny system opiera się na nadawaniu emisjom ceny. Koszt nie znika w dokumentach. Przechodzi przez sprzedawców paliw i energii do rachunków gospodarstw domowych oraz kosztów działalności firm. Skala obciążeń zależy od przyszłej ceny uprawnień, krajowych osłon i ostatecznego harmonogramu wdrożenia, dlatego podawanie dziś jednej pewnej kwoty byłoby nieuczciwe.
Spór o ETS2 trwa w całej Europie. Już wcześniej politycy grupy Patrioci dla Europy próbowali przejąć inicjatywę w debacie klimatycznej. W Polsce koszt paliwa pozostaje szczególnie drażliwy, czego dowodzi także spór Konfederacji z prezydentem o rozwiązania podatkowe dotyczące paliw.
Wyrok nie zastąpi polskiej polityki
TSUE rozstrzygnął spór prawny, ale nie dowiódł, iż pakiet jest gospodarczo korzystny dla Polski. Sam Trybunał odnotował polskie argumenty o możliwym wzroście cen energii i utracie miejsc pracy, ale uznał, iż nie wystarczają one do podważenia legalności aktów. To ważne rozróżnienie. Legalność unijnej regulacji nie oznacza jej ekonomicznej rozsądności.
Polska potrzebuje redukcji emisji prowadzonej w tempie zgodnym z możliwościami gospodarki, strukturą energetyczną i zasobnością obywateli. Bruksela nie może traktować portfeli smerfów jak narzędzia do realizacji kolejnych wskaźników. Po przegranej w Trybunale pozostaje presja polityczna, budowanie koalicji państw i twarde negocjowanie zmian. Rząd ma obowiązek wykorzystać każdą z tych dróg, bo rachunek za bierność trafi do rodzin, przewoźników, rolników i przemysłu.
Źródła: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, komunikat prasowy nr 163/26 z 12 listopada 2026 r.; Konfederacja; Parlament Europejski.
Źródło: Konfederacja (FB)
