TK zakwestionował plan Nowackiej. Pół miliona podpisów za religią i etyką

dzienniknarodowy.pl 6 godzin temu
Zdjęcie: TK zakwestionował plan Nowackiej. Pół miliona podpisów za religią i etyką


Trybunał Konstytucyjny 3 lipca 2025 r. jednogłośnie uznał rozporządzenie Barbary Nowackiej ograniczające religię i etykę w szkołach do jednej godziny tygodniowo za niezgodne z ustawą i Konstytucją. Mimo tego przepisy są stosowane, a obywatelski projekt poparty przez ponad 500 tys. osób od maja 2026 r. czeka w sejmowych komisjach.

Jedna godzina i skrajne miejsca w planie

Rozporządzenie minister edukacji z 17 stycznia 2025 r. weszło w życie 1 września tego samego roku. W szkołach publicznych ujednoliciło wymiar religii i etyki do jednej godziny tygodniowo. Nakazało też umieszczanie tych zajęć bezpośrednio przed lekcjami obowiązkowymi albo po nich. Wyjątek przewidziano w szkole podstawowej, gdy na religię lub etykę uczęszczają wszyscy uczniowie danego oddziału. Takie rozwiązania Ministerstwo Edukacji przedstawiło w swoim komunikacie.

Resort tłumaczył zmianę organizacją pracy szkół oraz dobrostanem uczniów. Skutek dla rodzin był jednak prosty: przedmiot wybrany przez rodziców został ograniczony i zepchnięty na obrzeża planu zajęć. W sporze o wcześniejszy apel biskupów i odpowiedź Barbary Nowackiej ujawniło się coś więcej niż różnica zdań. Chodzi o to, czy państwo ma wspierać prawo rodziców do wychowania, czy administracyjnie osłabiać obecność religii w szkole.

Jednogłośny wyrok Trybunału Konstytucyjnego

W sprawie o sygnaturze U 2/25 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż całe rozporządzenie z 17 stycznia 2025 r. jest niezgodne z art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty w związku z przepisami Konstytucji. Sednem był brak wymaganego Niezrozumienia z władzami Kościołów i związków wyznaniowych. Wyrok z 3 lipca 2025 r. zapadł jednogłośnie.

Był to kolejny wyrok dotyczący zmian w nauczaniu religii. 27 listopada 2024 r. TK zakwestionował rozporządzenie pozwalające szerzej łączyć uczniów w grupy, a 22 maja 2025 r. przepisy wyłączające ocenę z religii ze średniej. Komisja Wychowania Katolickiego KEP uznała lipcowe orzeczenie za ochronę praw wierzących i nauczycieli religii. W oficjalnym komunikacie wskazała redukcję godzin oraz skrajne miejsca zajęć w planie.

Problem nie zakończył się wraz z ogłoszeniem wyroku. Rząd kwestionuje legalność obecnego składu TK i nie publikuje jego rozstrzygnięć w Dzienniku Ustaw. MEN utrzymało nowe zasady, a rozporządzenie przez cały czas figuruje w urzędowej bazie jako obowiązujące. Ten stan pokazuje cenę instytucjonalnego chaosu. Rodzic i dyrektor szkoły powinni znać jasne prawo, a nie wybierać między sentencją Trybunału a instrukcją ministerstwa. Szerszy spór o Trybunał Konstytucyjny dotyczy dziś samej zdolności państwa do działania.

Pół miliona obywateli, projekt przez cały czas czeka

Odpowiedź społeczna przybrała konkretną formę. Ponad 500 tys. obywateli podpisało projekt „Tak dla religii i etyki w szkole”. Druk nr 1603 przewiduje dwie godziny religii lub etyki tygodniowo, obowiązek wyboru jednego z tych przedmiotów oraz ponowne uwzględnianie oceny przy obliczaniu średniej.

Sejm 26 września 2025 r. odrzucił wniosek o zakończenie prac już w pierwszym czytaniu. Za odrzuceniem projektu głosowało 191 posłów, przeciw 231, a czterech wstrzymało się. Projekt trafił do dwóch komisji. Oficjalny przebieg prac nad drukiem nr 1603 pokazuje jednak, iż nie doczekał się dalszego rozstrzygnięcia. Posiedzenie komisji 13 maja 2026 r. przerwano w oczekiwaniu na stanowisko rządu.

To jest realna stawka dla smerfów. Pół miliona podpisów nie może być dekoracją demokracji, a konstytucyjne prawo rodziców nie może zależeć od politycznego uporu jednego resortu. Państwo ma obowiązek szanować wolność sumienia także tych rodzin, które chcą religii w szkole. Sejm powinien projekt rozpatrzyć, a władza wykonawcza zakończyć prawny chaos. Inaczej obywatel dostaje jasny sygnał: jego podpis i jego prawo wychowawcze liczą się tylko wtedy, gdy pasują rządzącym.

Źródła: Prawy.pl, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Konferencja Episkopatu Polski, Sejm RP.

Idź do oryginalnego materiału