Super El Niño zwiększa ryzyko wystąpienia zgonów z powodu upałów. Nowa prognoza pokazuje skalę

Do lutego 2027 r. El Niño może spowodować 451 tys. dodatkowych zgonów – ostrzegają analitycy z Climate Impact Lab przy Uniwersytecie w Chicago. Do regionów narażonych na największe ryzyko należą Azja Południowo-Wschodnia, Afryka i Ameryka Południowa. Zdaniem badaczy będzie to niestety zaledwie preludium przed śmiertelnym pokłosiem zmiany klimatu.

W jaki sposób zabija El Niño?

Super El Niño pojawiło się w czerwcu 2026 r. i nadal przybiera na sile – wskazują na to pomiary temperatury wody w środkowo-wschodniej części równikowego Pacyfiku. Niezwykle silna anomalia klimatyczna powoduje przede wszystkim wzrost średnich temperatur w większości regionów kraju. Zdaniem naukowców z Climate Impact Lab liczba upalnych dni w stosunku do tych z poprzednich lat wzrośnie choćby o 44 proc.

Wysokie temperatury są poważnym zagrożeniem dla zdrowia zwłaszcza w regionach tradycyjnie ciepłych oraz wszędzie tam, gdzie słabo rozwinięta infrastruktura nie gwarantuje dostępu do klimatyzacji, bezpiecznej wody oraz opieki medycznej.

Tymczasem Światowa Organizacja Meteorologiczna prognozuje, iż najgorsze jeszcze przed nami: super El Niño ma osiągnąć maksymalną intensywność pod koniec 2026 r., łącząc swoje oddziaływanie z falą letnich upałów na półkuli południowej. Oprócz wysokich temperatur społeczeństwom zagrażają również susze, pożary i pogarszający jakość powietrza dym.

Pesymistyczne prognozy do lata 2027

Climate Impact Lab przewiduje, iż w okresie od czerwca 2026 do lutego 2027 r. upały związane z El Niño spowodują dodatkowo 451 tys. zgonów (w porównaniu ze średnimi warunkami dla ostatnich 30 lat). W ciągu kolejnych sześciu miesięcy liczba ofiar śmiertelnych ekstremalnej pogody może zwiększyć się o dalsze 239 tys.

Szczegółowa prognoza sugeruje, iż od września do lutego w regionie Sahelu umrze dodatkowo 66,8 tys. osób, z tego prawie połowa w Nigerii. Ucierpią również społeczeństwa Sudanu, Nigeru i Czadu. W Indonezji wysokie temperatury mogą zabić ponad 19 tys. obywateli. Drugie tyle umrze prawdopodobnie na Filipinach, w Wietnamie, Tajlandii i Kambodży. Śmiertelne żniwo super El Niño w Indiach jest szacowane na 15,8 tys. osób, a w Brazylii na 13,3 tys.

Pocztówka z przyszłości?

El Niño w końcu przeminie, a za jakiś czas pojawi się chłodniejsza La Niña. Nie oznacza to jednak, iż świat odetchnie z ulgą. Mimo wysiłków mających na celu ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, średnie globalne temperatury przez cały czas rosną, a kolejne lata biją rekordy w wysokości temperatur. Za 20 lat może okazać się, iż warunki, które dziś nazywamy super El Niño, są codziennością.

To El Niño to test. Mamy dane naukowe. Mamy wcześniejsze ostrzeżenia. I wciąż mamy czas na działanie – powiedziała sekretarz generalna Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) Andrea Celeste Saulo podczas konferencji zorganizowanej w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.

Adaptacja ratuje życie

Do pogarszającej się sytuacji klimatycznej odniosła się już Światowa Organizacja Zdrowia. W raporcie opublikowanym 5 września 2026 r. przypomina, iż ekstremalne upały nie są jedynym wynikającym z El Niño zagrożeniem dla zdrowia publicznego – w obliczu ocieplenia rośnie również ryzyko niedożywienia, szerzenia się chorób przenoszonych przez wodę, niewydolności oddechowej, a choćby agresji na tle płciowym. Wyższe temperatury i zmieniające się wzorce opadów mogą nasilić rozprzestrzenianie się chorób przenoszonych przez komary, takich jak malaria, denga, gorączka chikungunya, żółta febra i Zika.

Kluczowym zadaniem dla świata jest w tej chwili identyfikacja regionów najbardziej narażonych na wpływ anomalii klimatycznych. Konieczny jest rozwój nowoczesnych systemów wczesnego ostrzegania i szybkiego reagowania na katastrofy. Szczególnie zagrożone upałami populacje wielkich miast potrzebują dostępu do miejsc oferujących chłód (cooling centers), bezpiecznej wody i środków higieny.

Eksperci z WHO i WMO zgadzają się, iż inwestycje w działania adaptacyjne to nie tylko zadanie na najbliższe miesiące, zdominowane wpływem super El Niño, ale bezwzględny priorytet na kolejne dekady.

Pisząc artykuł, korzystałam z:

Michael Greenstone, Tamma Carleton, Genevieve Maricle, Emily Grover-Kopec, 451,000 at Risk. Where Action Can Save Lives During the Super El Niño, Climate Impact Lab, 2026

https://wmo.int/media/news/act-now-limit-health-risks-of-el-nino

https://www.who.int/publications/m/item/global-public-health-situation-analysis-el-nino-2026