22 minut temu
Osoby z późnym chronotypem mają o 1,7 proc. wyższe ryzyko dot. potrzeby przejścia na wcześniejszą emeryturę, niż osoby z chronotypem porannym. Znaczenie mogą mieć zaburzenia biologicznego zegara oraz gorsze nawyki związane ze zdrowiem.
Jak przypomnieli naukowcy z Uniwersytetu w Oulu (Finlandia), chronotyp to naturalny dla organizmu rytm snu i czuwania. Na podstawie pory występowania różnych funkcji organizmu oraz poziomu czujności ludzi można wyróżnić główne grupy – typy poranne, pośrednie oraz wieczorne. Badacze przywołują też wcześniejsze prace, które pokazywały już, iż osoby o chronotypie wieczornym mają statystycznie gorszy stan zdrowia i doświadczają większych trudności w życiu zawodowym, niż osoby o chronotypie porannym.
Teraz sprawdzili, czy osoby zaklasyfikowane w wieku około 45 lat do chronotypu wieczornego, częściej niż ludzie o chronotypie porannym przechodziły na rentę z tytułu niezdolności do pracy w ciągu kolejnych 12 lat.
W tym celu przeanalizowali dane z trwającego badania populacyjnego, rozpoczętego w 1966 roku, obejmującego 96 proc. wszystkich osób urodzonych w dwóch północnych prowincjach Finlandii.
Naukowcy zaklasyfikowali 253 mężczyzn i 381 kobiet jako osoby o chronotypie wieczornym oraz 1182 mężczyzn 1355 kobiet jako osoby o chronotypie porannym. Pozostałych uczestników zaliczono do typu pośredniego. Następnie połączono te informacje z danymi z fińskich rejestrów krajowych, zawierających dane dotyczące pracy i świadczeń emerytalno-rentowych.
Stwierdzono wyraźne korelacje.
Zaklasyfikowanie w wieku 46 lat do chronotypu wieczornego wiązało się – zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet – z 1,7-krotnie większym prawdopodobieństwem otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy w ciągu kolejnych 12 lat, w porównaniu z osobami o chronotypie porannym.
Według badaczy w zauważonych korelacjach pośredniczyć mogą - podejmowane przez osoby z wieczornym chronotypem - gorsze decyzje związane ze zdrowiem oraz deregulacja zegara biologicznego. Dodają oni przy tym, iż chronotyp jest wrodzoną cechą biologiczną o silnym podłożu genetycznym i według badań pozostaje stały w ciągu życia.
Opisane teraz badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie można na jego podstawie wyciągać jednoznacznych wniosków dotyczących związku przyczynowo-skutkowego – zastrzegają autorzy analiz.
APW, PAP
