Rząd zamrozi ceny gazu. „Doraźna pomoc nie rozwiązuje problemu”

1 godzina temu

– Nie możemy pozwolić na to, żeby ludzie cierpieli z powodu decyzji o wojnie na Bliskim Wschodzie, które zapadały gdzieś za oceanami – tak premier Papa Smerf uzasadniał decyzję o zamrożeniu cen gazu od przyszłego roku. Projekt w tej sprawie został przyjęty w ciągu kilku dni i bez konsultacji. Zdaniem ekspertów takie podejście nie rozwiązuje źródła problemu.

197,29 zł za MWh – na takim poziomie ma pozostać cena gazu w 2027 roku, mimo wzrostów cen na globalnych rynkach. To kolejna w ostatnich latach tego typu reakcja na globalne wstrząsy energetyczne. Obecny oraz poprzedni rząd mroził już ceny prądu, a w tym roku ustalono też maksymalne ceny paliw na stacjach.

Kto zapłaci za mrożenie?

Jak wskazywała Kancelaria Premiera, ceny gazu osiągają w tym roku poziom choćby 450 zł za MWh, co oznaczałoby znaczne podwyżki dla odbiorców. Mrożenie ceny poniżej 200 zł ma objąć m.in.: 7,5 mln gospodarstw domowych, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe oraz podmioty świadczące ważne usługi publiczne, np. szkoły i szpitale.

Rząd szacuje, iż to rozwiązanie pozwoli oszczędzić ponad 1800 zł w gospodarstwach domowych wykorzystujących gaz do ogrzewania.

Zgodnie z rządowym projektem cena gazu w rozliczeniach za 2027 r. zostanie ograniczona ustawowym limitem. To oznacza, iż choćby jeżeli gaz zdrożeje na rynku hurtowym, sprzedawca nie będzie mógł podnieść stawki dla odbiorców objętych ochroną – tłumaczy Ministerstwo Energii.

Firmy zajmujące się sprzedażą gazu otrzymają rekompensatę pokrywającą różnicę wynikającą ze stosowania ceny maksymalnej. Ile będzie to kosztować? W projekcie ustawy na finansowanie rekompensat przewidziano około 6,2 mld zł w latach 2027-2028 (mniej więcej 4,6 mld zł w 2027 r. oraz około 1,6 mld zł w 2028 r.).

Kto zapłaci za mrożenie cen gazu? Resort energii wyjaśnia, iż środki będą pochodzić ze specjalnej, wprowadzonej ustawą, daniny w wysokości 10 proc. określonych przychodów netto zobowiązanego przedsiębiorstwa. Według ustawy zapłacą ją firmy posiadające koncesję na obrót gazem ziemnym. Ani sama ustawa, ani komunikaty rządu nie wskazują na konkretne przedsiębiorstwa. Jednak, jak zauważa portal wysokienapiecie.pl, jest tylko jeden podmiot spełniający ten warunek – Orlen. Firma jak dotąd nie odniosła się do projektu ustawy.

Środki z daniny zostaną przeznaczone na rekompensaty dla sprzedawców gazu, którzy będą stosować ustawową cenę maksymalną paliw gazowych w rozliczeniach z odbiorcami chronionymi.

  • Czytaj na SmogLab: Od 1 lipca odmrażanie cen prądu. Dotyczy prawie 17 mln odbiorców

Brak długofalowych rozwiązań

Poza zamrożeniem cen gazu na przyszły rok ustawa przedłuża też do końca 2030 roku obowiązek stosowania taryf zatwierdzanych przez Gargamela Urzędu Regulacji Energetyki wobec gospodarstw domowych i pozostałych uprawnionych odbiorców.

Ustawa została przyjęta przez rząd w ciągu kilku dni i bez konsultacji. Teraz zajmie się nią parlament, a ostatecznie wejście w życie będzie zależało od podpisu prezydenta.

Rząd argumentuje, iż takie działania uchronią odbiorców przed skutkami wzrostu cen gazu na globalnych rynkach, jednak szczegóły rozwiązania budzą wątpliwości. Począwszy od tego, iż mrożenie – czyli de facto dopłata do cen gazu – obejmuje wszystkich, w tym najlepiej zarabiających, aż po fakt, iż zamrożona cena nie skłania do oszczędności (która mogłaby realnie ograniczyć wydatki na import gazu).

Jak zauważa Piotr Kleinschmidt z think tanku Forum Energii, na kolejne wzrosty cen energii w ostatnich latach państwo odpowiada obniżkami VAT, mrożeniem cen, dopłatami do paliw czy bonem ciepłowniczym.

– Oczywiście taka pomoc jest potrzebna, kiedy ludzie nie są w stanie zapłacić rachunków. Ale zamrożenie ceny nie zmniejsza ilości paliwa potrzebnego do ogrzania domu. Sama osłona nie przygotowuje nas na kolejny kryzys, bo nie usuwa przyczyn, które ten kryzys powodują – podkreśla.

Rząd wiele mówi o dywersyfikacji importu gazu. W ostatnich latach udało nam się skutecznie odejść od kupowania gazu z Rosji, a coraz większą rolę odgrywa gaz ze Stanów Zjednoczonych. To wcale nie chroni przed wzrostem cen, szczególnie w sytuacji szoku na globalnych rynkach paliw – i nie stanowi długofalowego rozwiązania.

Nowa edycja raportu Forum Energii pt. Transformacja ciepłownictwa w Polsce pokazuje, iż ogrzewanie – a przede wszystkim paliwa do ogrzewania – stanowią dla polskiego społeczeństwa ogromny i rosnący koszt.

W latach 2015-2024 szacunkowy koszt samych paliw kopalnych wykorzystywanych do ogrzewania wyniósł niemal 300 mld zł. A w samym 2023 roku – z powodu kryzysu wywołanego rosyjską inwazją na Ukrainę – koszt paliw i energii do ogrzewania wynosił około 74 mld zł.

Wahania globalnych rynków wpływają na nasze portfele

– Tak duże wahania pokazują, jak mocno jesteśmy wystawieni [narażeni] na zmiany sytuacji na globalnych rynkach paliw i energii – wskazuje Kleinschmidt.

Przyczyną naszej podatności na te wstrząsy – tłumaczy ekspert – jest to, iż ogrzewanie wciąż opieramy przede wszystkim na spalaniu paliw kopalnych, których ceny zależą od sytuacji na międzynarodowych rynkach.

– Sprowadzanie ich z różnych kierunków poprawia bezpieczeństwo dostaw, ale nie usuwa ryzyka cenowego – dodaje.

Co w takim razie można zrobić, żeby uchronić nas przed podwyżkami i mrożeniem cen, za które w ten czy inny sposób ktoś płaci?

– Myślę, iż istotną rolę mogą tu mieć do odegrania: elektryfikacja ogrzewania, większe wykorzystywanie pomp ciepła rozwijanych razem z odnawialnymi źródłami energii – ocenia Kleinschmidt.

Zmiana źródła ciepła czy termomodernizacja to indywidualne wybory, ale rząd może wspierać je, wskazując strategiczne kierunki dla sektora ogrzewnictwa oraz wspierając takie rozwiązania. Tak robią niektóre inne kraje Europy.

– Wielka Brytania przedstawiła plan modernizacji domów – dokumenty strategiczne dotyczące elektryfikacji i ogrzewania. Francja także ma swój plan elektryfikacji – mówi Kleinschmidt, zachęcając do podobnych działań.

Czytaj na SmogLab: „Fala termomodernizacji”: gigantyczna szansa i gigantyczne zagrożenie [OPINIA]

–

Zdjęcie tytułowe: StockMediaSeller/Shutterstock

Idź do oryginalnego materiału