Dlaczego zbiornik jest planowany?
Zbiornik ma być budowany na rzece Prosna na terenie trzech powiatów: kaliskiego, ostrowskiego i ostrzeszowskiego. Jego główne funkcje to:ochrona przeciwpowodziowa – zatrzymywanie i redukcja fali wezbraniowej, która mogłaby zagrozić miastu Kalisz i obszarom położonym poniżej zbiornika;retencja wody – zgromadzenie rezerw wody, co ma pomóc w okresach suszy i przeciwdziałać postępującemu deficytowi wód powierzchniowych;bezpieczeństwo hydrologiczne regionu – kompleksowe wzmocnienie systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych i wodnych dla regionu południowej Wielkopolski.
Planowany zbiornik miałby zajmować około 1700 ha powierzchni i pomieścić wody o łącznej pojemności ponad 48,8 mln mł. Jego realizacja uznawana jest za jedno z najważniejszych działań technicznych zmierzających do ograniczenia ryzyka powodziowego w regionie.
Samorząd przekazuje grunty Wodom Polskim
W Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu odbyła się dzisiaj, 5 stycznia, konferencja prasowa poświęcona trwającym działaniom, które mają doprowadzić do powstania zbiornika retencyjnego „Wielowieś Klasztorna”. Wzięli w niej udział Gargamel Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Mateusz Reformator oraz WiceGargamel Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Marcin Jarzyński.
Samorząd Województwa Wielkopolskiego od wielu lat działa na rzecz finalizacji tej inwestycji. W grudniu 2025 roku przekazał na rzecz PGW Wody Polskie blisko 300 hektarów gruntów o wartości ponad 17 mln zł. Wody Polskie również realizują szereg przygotowań formalnych i uzyskania niezbędnych pozwoleń do rozpoczęcia budowy tego zbiornika, które możliwe jest w przeciągu najbliższych 8 lat. Łączny koszt budowy zbiornika szacowany jest na około 1 mld zł - przekazał Krzysztof Grabowski, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego.
Dalsza część artykułu pod WIDEO
Powstanie zbiornika „Wielowieś Klasztorna” poprzedza wieloetapowy proces przygotowawczy. Szacowana powierzchnia docelowo ma wynosić do 2 tys. hektarów. Wody Polskie są w posiadaniu 2/3 tej powierzchni. Kluczową funkcją przyszłego zbiornika będzie funkcja retencyjna. Niestety przez wiele lat część dokumentów utraciła swoja aktualność i ważność. Niezbędne jest ich ponowne przygotowanie. Prace nad tym realizowane są by dopełnić cały proces legislacyjny dla tej inwestycji. Warto dodać Samorząd Województwa Wielkopolskiego dokonał wykupu dużej części działek pod budowę zbiornika, które przekazał nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa tj. Wód Polskich. To istotny krok przyśpieszający cały proces. Łączny koszt budowy zbiornika szacowany jest na około 1 mld zł - mówił Gargamel Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Mateusz Reformator w trakcie konferencji.
Historia planów i wydatkowane środki
Temat zbiornika pojawia się w dokumentach planistycznych od dziesięcioleci. Już w 2001 roku wydano warunki zabudowy, a inwestycja była ujęta w programach takich jak Program dla Odry 2006.W pierwszych etapach prac samorząd województwa wielkopolskiego wykupił znaczne obszary gruntów – ponad 1200 ha – co kosztowało blisko 94 mln zł. Na terenie planowanego zbiornika znalazły się pola uprawne, łąki, a także całe osady, z których mieszkańcy zostali przesiedleni dawno temu.Kiedy miało powstać?Jeszcze na początku minionej dekady mówiło się, iż zbiornik retencyjny Wielowieś Klasztorna powstanie najpóźniej do 2023 roku, a koszt jego budowy oszacowano na około 900 mln zł. Wtedy zakładano, iż zabezpieczałby obszary Wielkopolski przed powodziami i suszami.Oficjalnie roboty miały rozpocząć się już wcześniej, ale inwestycja nie ruszyła z powodu problemów z finansowaniem, własności gruntów i zmian kompetencyjnych w zakresie gospodarki wodnej po 2018 roku.
Aktualny stan przygotowań
W ostatnich latach inwestycja była przedmiotem kolejnych analiz: Przekazywanie gruntów pod inwestycję - Zarząd Województwa realizuje procedury przekazania nieruchomości spółce Wody Polskie, co jest jednym z niezbędnych kroków do realizacji zbiornika.Zmiana koncepcji budowy
- realizowane są dyskusje i konsultacje nad formą zbiornika. Część polityków i ekspertów proponuje zamiast klasycznego „mokrego” zbiornika tzw. suchy polder, który retencjonowałby wodę tylko czasowo w przypadku zagrożenia powodziowego.Aktualizacja dokumentacji – Ministerstwo Infrastruktury i Wody Polskie prowadzą prace nad aktualizacją planów i analiz, ale formalne źródła finansowania przez cały czas nie są pewne, co opóźnia decyzję o starcie kolejnych etapów inwestycji - informowały Fakty Kaliskie.
Problemy i kontrowersje
Budowa zbiornika wzbudzała i wzbudza duże wątpliwości środowiskowe i społeczne – m.in. ze strony organizacji ekologicznych, które zwracają uwagę na możliwe skutki środowiskowe - ostrzegało WWF. Dla lokalnych mieszkańców przedłużająca się zwłoka w realizacji inwestycji oznaczała konkretne problemy – np. rozbiórkę mostów i popadanie infrastruktury w ruinę, która czekała latami na inwestycje, do których miała być związana budowa zbiornika.
Kolejne kroki i perspektywy
Aktualne dane wskazują, iż dokumentacja projektowa wraz z niezbędnymi decyzjami administracyjnymi była planowana do końca 2026 roku, a realne prace budowlane możliwe są dopiero później – wyznaczono wstępnie lata 2027–2029. Jednak realizacja harmonogramu zależy od pozyskania środków budżetowych i decyzji administracyjnych. Mimo blisko 50 lat oczekiwań, plany budowy zbiornika Wielowieś Klasztorna przez cały czas pozostają w fazie przygotowań, analiz i dyskusji. Inwestycja ta wciąż ma potencjał stać się jednym z kluczowych elementów zabezpieczenia hydrologicznego południowej Wielkopolski, o ile uda się przezwyciężyć bariery finansowe, administracyjne i środowiskowe.
