Ponad 2 miliony ton śmieci zamienionych w prąd i ciepło. Poznańska spalarnia kończy 10 lat. Bez niej mieszkańcy mogliby płacić więcej

1 godzina temu

Jeszcze kilkanaście lat temu pomysł budowy ogromnej spalarni odpadów w Poznaniu budził spore emocje. Pojawiały się pytania o wpływ inwestycji na środowisko, bezpieczeństwo mieszkańców oraz zasadność wydawania setek milionów złotych na tego rodzaju instalację.

Dziś obiekt na Karolinie jest jednym z najważniejszych elementów miejskiej infrastruktury komunalnej. Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych, znana jako ITPOK, zbliża się do dziesiątej rocznicy rozpoczęcia działalności.

Rozruch technologiczny przeprowadzono 30 grudnia 2016 roku. Od tamtego czasu instalacja pracuje w sposób ciągły, z uwzględnieniem wymaganych przeglądów i prac konserwacyjnych, przetwarzając odpady zmieszane odbierane od mieszkańców Poznania oraz okolicznych gmin.

Przez niespełna dekadę zagospodarowano w niej ponad dwa miliony ton odpadów komunalnych. To ogromna ilość śmieci, które w tradycyjnym modelu gospodarowania odpadami w znacznej części mogłyby trafić na składowiska.

Zamiast tego wykorzystano zawartą w nich energię do produkcji ciepła i prądu.

Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak przypomina, iż gdy odwiedzał budowę instalacji na początku swojej kadencji, inwestycja robiła ogromne wrażenie, ale nie wszyscy byli przekonani do jej powstania.

– Wówczas nie wszyscy ufali, iż to krok w dobrą stronę. Teraz jestem przekonany, iż nikt nie jest w stanie wyobrazić sobie poznańskiej gospodarki odpadami bez ITPOK – podkreśla prezydent.

Budowa spalarni rozpoczęła się w kwietniu 2014 roku. Inwestycję zrealizowano w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, na podstawie umowy zawartej przez Miasto Poznań ze spółką Suez Zielona Energia.

Koszt przedsięwzięcia przekroczył 700 milionów złotych. Znaczącą część finansowania, ponad 300 milionów złotych, stanowiło dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.

Obecnie instalacją zarządza spółka PreZero Zielona Energia, która zgodnie z obowiązującą umową będzie odpowiadała za jej eksploatację do 2041 roku.

Przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz wspomina, iż przygotowania do realizacji projektu poprzedzały wieloletnie rozmowy oraz dyskusje dotyczące przyszłości miejskiego systemu gospodarki odpadami.

Jego zdaniem z perspektywy czasu inwestycję można ocenić jako przykład skutecznego przeprowadzenia dużego przedsięwzięcia infrastrukturalnego.

Co jednak dzieje się ze śmieciami, które każdego dnia trafiają na Karolin?

Do instalacji dostarczane są przede wszystkim zmieszane odpady komunalne, czyli pozostałości po codziennym funkcjonowaniu gospodarstw domowych, które nie zostały wysegregowane do oddzielnych frakcji.

W procesie termicznego przekształcania odpady spalane są w kontrolowanych warunkach, a powstająca energia wykorzystywana jest do wytwarzania pary, ciepła i energii elektrycznej.

Ciepło odbiera Veolia Energia Poznań, zarządzająca miejską siecią ciepłowniczą. Dzięki temu energia odzyskana z odpadów może służyć do ogrzewania budynków i przygotowywania ciepłej wody użytkowej.

Z kolei energia elektryczna trafia do krajowego systemu elektroenergetycznego.

Co istotne, przychody uzyskiwane ze sprzedaży obu rodzajów energii przekazywane są Miastu Poznań. Stanowią więc dodatkowe źródło środków związanych z funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami.

Władze miasta podkreślają, iż właśnie połączenie zagospodarowania śmieci z produkcją energii pomaga utrzymywać stabilność finansową całego systemu.

Nie oznacza to jednak, iż spalarnia sama w sobie gwarantuje niezmienność opłat ponoszonych przez mieszkańców. Na wysokość stawek za odbiór i zagospodarowanie odpadów wpływają również koszty transportu, segregacji, pracy instalacji oraz inne wydatki związane z gospodarką komunalną.

Ważnym efektem funkcjonowania ITPOK jest także ograniczenie ilości odpadów wymagających składowania. Spalanie zmniejsza ich objętość i masę, choć nie eliminuje całkowicie pozostałości po procesie.

Jednym z produktów ubocznych jest żużel, który po odpowiednim przygotowaniu i spełnieniu wymagań może zostać wykorzystany między innymi w budownictwie drogowym.

Pozostałe odpady poprocesowe, w tym część pozostałości z oczyszczania spalin, wymagają odrębnego zagospodarowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Kwestia oddziaływania instalacji na środowisko pozostaje jednym z ważniejszych tematów związanych z funkcjonowaniem spalarni.

Agnieszka Wasilewska-Semail, dyrektor pionu rozwoju PreZero Polska, zwraca uwagę, iż przemysłowe przekształcanie odpadów w kontrolowanych warunkach nie powinno być utożsamiane z ich spalaniem w domowych piecach.

Instalacja została zaprojektowana zgodnie z wymaganiami środowiskowymi obowiązującymi w Polsce i Unii Europejskiej. Obejmuje również systemy oczyszczania spalin oraz kontroli emisji zanieczyszczeń.

Nie oznacza to, iż proces jest całkowicie bezemisyjny. Termiczne przekształcanie odpadów wiąże się z powstawaniem dwutlenku węgla i innych substancji, których emisje muszą pozostawać w granicach określonych pozwoleniami i przepisami.

Z punktu widzenia gospodarki odpadami istotne jest także to, iż spalarnia powinna służyć przede wszystkim zagospodarowaniu frakcji resztkowej, a nie zastępować selektywną zbiórkę i recykling surowców.

Po niemal dziesięciu latach działalności poznańska ITPOK pozostaje jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych zrealizowanych w mieście w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.

Ponad dwa miliony ton przetworzonych odpadów pokazują skalę jej znaczenia dla Poznania i współpracujących z nim gmin.

Instalacja ma funkcjonować co najmniej do zakończenia obecnej umowy z operatorem w 2041 roku. Do tego czasu pozostanie miejscem zagospodarowania znacznej części odpadów zmieszanych oraz źródłem energii cieplnej i elektrycznej wykorzystywanej w miejskim i krajowym systemie energetycznym.

Idź do oryginalnego materiału