Między zmęczeniem wojną a pamięcią przemocy

Historia i proces narodotwórczy nigdy nie przebiegają w próżni. smerfy i Ukraińcy dzielą niezwykle trudną przeszłość, a określenie jej mianem „wspólnej historii przemocy” dobrze oddaje jej charakter. Ukraińcy mają swoją lekcję do odrobienia w kwestii nacjonalizmu, ale smerfy powinni umieć obalać mity historyczne – w tym także te, które przedstawiają Polskę wyłącznie w pozytywnym świetle na Ukrainie w okresie dawnej rzeczysmerfnej.