6 godzin temu
– Transformacja energetyczna to nie tylko nowe instalacje, ale również dialog i budowanie zaufania. To proces, który będzie postępował, dlatego warto szukać różnych sposobów, by mieszkańcy stawali się jego świadomymi uczestnikami – radzi Tomasz Lewandowski, kierownik biura Fundacji Enea – Energia Wspólnoty.
MIMO ŻE W CAŁEJ POLSCE CIĄGLE PRZYBYWA ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII, TO przez cały czas W WIELU GMINACH INWESTYCJE TAKIE JAK BIOGAZOWNIE, WIATRAKI CZY INSTALACJE FOTOWOLTAICZNE NAPOTYKAJĄ NA SPRZECIW MIESZKAŃCÓW. SKĄD BIORĄ SIĘ TAKIE PROTESTY? JAKIE BŁĘDY NAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANE SĄ W INFORMOWANIU O INWESTYCJACH ENERGETYCZNYCH?
Najczęściej nie protestujemy przeciwko samej energetyce odnawialnej, ale z powodu niewiedzy. jeżeli mieszkańcy nie wiedzą, co dokładnie ma powstać i jaki będzie wpływ inwestycji na ich otoczenie, pojawiają się obawy. Największy błąd to rozpoczynanie rozmowy zbyt późno. Ludzie mają wtedy poczucie, iż decyzje już zapadły.
Często komunikacja jest też zbyt techniczna i nie odpowiada na podstawowe pytanie: co to oznacza dla mnie i mojej rodziny? Transformacja energetyczna to nie tylko nowe instalacje, ale również dialog i budowanie zaufania. To proces, który będzie postępował, dlatego warto szukać sposobów, by mieszkańcy stawali się jego świadomymi uczestnikami.
W JAKI SPOSÓB SAMORZĄDY POWINNY ZATEM TŁUMACZYĆ MIESZKAŃCOM CELE I KORZYŚCI LOKALNEJ TRANSFORMACJI?
Przede wszystkim konkretnie. Mieszkańcy chcą wiedzieć, czy inwestycja poprawi bezpieczeństwo energetyczne, jakość powietrza lub stworzy nowe możliwości rozwoju. Dobrze działają przykłady z innych miejscowości oraz otwarta rozmowa o korzyściach i wyzwaniach. Transparentność buduje zaufanie znacznie skuteczniej niż jednostronna promocja projektu.
KTO NA POZIOMIE GMINY POWINIEN ANGAŻOWAĆ SIĘ W KAMPANIĘ INFORMACYJNĄ NA RZECZ ROZWOJU OZE?
Najkrócej mówiąc: wszyscy. Oprócz samorządu istotną rolę odgrywają sołtysi, radni, nauczyciele, organizacje społeczne i lokalni liderzy. Ludzie najczęściej ufają tym, których znają. Dlatego o energetyce powinny rozmawiać nie tylko instytucje, ale również osoby obecne na co dzień w życiu lokalnej społeczności.
W Enei obserwujemy, iż wokół transformacji pojawia się coraz więcej informacji, ale również mitów. Dlatego inwestujemy nie tylko w infrastrukturę, ale także w rozwój wiedzy i kompetencji. Transformacja energetyczna jest zbyt dużym wyzwaniem dla jednej instytucji. Sukces osiągniemy tylko wtedy, gdy będziemy działać wspólnie.
CZY ODBIORCAMI KAMPANII INFORMACYJNYCH POWINNI BYĆ RACZEJ DOROŚLI, CZY RÓWNIEŻ MŁODZIEŻ?
Zdecydowanie wszyscy. Dorośli podejmują dziś decyzje, ale to młodzi ludzie będą żyć w świecie, który właśnie projektujemy.
Dzieci i młodzież bardzo gwałtownie przyswajają wiedzę, a później przenoszą ją do swoich domów. Często stają się ambasadorami dobrych nawyków związanych z energią i środowiskiem. Potrafią też zachęcać rodziców do rozmów o oszczędzaniu energii i odnawialnych źródłach energii. Dzięki temu efekty edukacji wykraczają daleko poza szkołę.
Dlatego jako Fundacja Enea – Energia Wspólnoty dużą wagę przywiązujemy do edukacji najmłodszych. Stawiamy na doświadczenie i aktywne uczestnictwo. W jednym z naszych największych programów edukacyjnych dotyczących OZE dzieci poznają zasady działania nowoczesnej energetyki, budując modele i ucząc się poprzez działanie.
KONGRES BIOGAZU 2026 – W GRUDNIU SPOTKAMY SIĘ W WARSZAWIE
Pokazujemy również, iż o energetyce i klimacie można rozmawiać poprzez emocje i angażujące historie. Dlatego realizujemy przedstawienia teatralne dla najmłodszych, które w przystępny sposób pokazują, skąd bierze się energia i dlaczego każdy ma wpływ na najbliższe środowisko. Takie formy edukacji skutecznie skłaniają młodych ludzi do zainteresowania się tematyką energetyczną. Obserwujemy też, iż uczestnicy często wracają do tych tematów poza zajęciami, inicjując rozmowy z rodzicami. To dowód, iż o trudnych zagadnieniach można mówić prostym językiem.
Jeśli chcemy budować nowoczesną energetykę za kilkanaście lat, musimy zacząć rozmawiać o niej z młodym pokoleniem już dziś.
CZY MIESZKAŃCY MOGĄ STAĆ SIĘ WSPÓŁUCZESTNIKAMI ZMIAN ZACHODZĄCYCH W GMINIE, A NIE JEDYNIE ICH OBSERWATORAMI?
Nie tylko mogą, ale wręcz powinni. Najlepsze projekty to te, w których mieszkańcy mają realny wpływ na kierunek zmian i widzą konkretne korzyści. Tym bardziej, iż dzisiaj takich możliwości jest coraz więcej – od konsultacji społecznych, przez programy prosumenckie, po rozwój społeczności energetycznych. Coraz częściej mieszkańcy nie są wyłącznie odbiorcami energii, ale stają się aktywnymi uczestnikami rynku.
W Enei jesteśmy przekonani, iż nowoczesnej energetyki nie da się budować wyłącznie odgórnie. Potrzebne jest partnerstwo i wsłuchiwanie się w potrzeby lokalnych społeczności. Bo przyszłość energetyki będzie zależała nie tylko od technologii, ale przede wszystkim od ludzi.
SAMORZĄDY MAJĄ DZIŚ DO DYSPOZYCJI WIELE NARZĘDZI I MECHANIZMÓW FINANSOWYCH POZWALAJĄCYCH ROZWIJAĆ LOKALNE OZE, INWESTOWAĆ W TERMOMODERNIZACJĘ CZY BUDOWANIE SPOŁECZNOŚCI ENERGETYCZNYCH. CZY PANA ZDANIEM GMINY WYKORZYSTUJĄ DZIŚ W 100 PROC. SZANSE, JAKIE PRZED NIMI SIĘ OTWIERAJĄ?
Jeszcze nie. Widać ogromny postęp, ale potencjał przez cały czas jest większy niż skala wykorzystania dostępnych możliwości. Wiele samorządów skutecznie korzysta z funduszy i rozwija projekty energetyczne, jednak część dopiero rozpoczyna tę drogę. Często przeszkodą nie są pieniądze, ale brak doświadczenia, zasobów oraz wiedzy pozwalającej oddzielić fakty od mitów.
Sprawdź koniecznie: Wszystko o biogazie w gminie i dla gminy
Nie mam jednak wątpliwości, iż kierunek jest już wyznaczony. Pytanie nie brzmi dziś, czy transformacja energetyczna nastąpi, ale jak dobrze się do niej przygotujemy. To ogromna szansa dla gmin, mieszkańców i całej gospodarki. Im więcej osób włączy się w ten proces, tym lepsze efekty osiągniemy wszyscy.
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj magazyn „Zielona Gmina”:
Rozmawiał Lech Bojarski
.webp)
