KRAINA VESNY. Rozwijają turystykę edukacyjną na Pogórzu Karpackim

Fot. Przykład turystyki edukacyjnej w Krainie Vesny – grupa seniorów z Miechowa na zajęciach edukacyjnych

Czy turystyka na Pogórzu Karpackim może rozwijać się przez cały rok, a nie tylko w okresie wakacyjnym? Czy lokalne gospodarstwa agroturystyczne, obiekty edukacyjne, organizacje pozarządowe i przedsiębiorcy mogą wspólnie stworzyć ofertę, która przyciągnie grupy turystyczne również jesienią, zimą i wczesną wiosną? Odpowiedzi na te pytania poszukuje Stowarzyszenie Regiony Nowych Szans „Vesna” z Gnojnika, realizujące projekt „Model zrównoważonej turystyki edukacyjnej na Pogórzu Karpackim – system ograniczania sezonowości w turystyce grupowej”, dofinansowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki.

Pogórze Karpackie ma potencjał, który warto wykorzystać

Pogórze Karpackie to region o wyjątkowych walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Malownicze miejscowości, gospodarstwa agroturystyczne, lokalni twórcy, tradycyjne rzemiosło, regionalna kuchnia oraz coraz liczniejsze miejsca oferujące warsztaty i edukację w naturze tworzą ogromny potencjał do rozwoju turystyki. Problemem pozostaje jednak sezonowość. Wiele obiektów turystycznych największe zainteresowanie odnotowuje wiosną i latem, podczas gdy pozostała część roku oznacza mniejszą liczbę odwiedzających, ograniczenie działalności i niestabilność przychodów. Stowarzyszenie „Vesna” chce pokazać, iż rozwiązaniem może być turystyka edukacyjna, oparta na doświadczeniu, aktywnym poznawaniu regionu i współpracy lokalnych podmiotów. To propozycja skierowana nie tylko do turystów indywidualnych, ale przede wszystkim do grup zorganizowanych – szkół, przedszkoli, seniorów, rodzin, organizacji społecznych oraz innych środowisk poszukujących wartościowych form wspólnego spędzania czasu.

Od pojedynczych atrakcji do wspólnej oferty turystycznej

Realizowany projekt ma na celu wypracowanie modelu turystyki edukacyjnej, który pomoże lokalnym podmiotom rozwijać działalność przez większą część roku, ograniczać skutki sezonowości i tworzyć atrakcyjne oferty dla grup. Ważnym elementem przedsięwzięcia jest rozpoznanie potrzeb, możliwości i barier, z którymi mierzą się organizatorzy turystyki, właściciele gospodarstw agroturystycznych oraz podmioty prowadzące działalność edukacyjną i rekreacyjną. W ramach projektu prowadzone są działania badawcze i analityczne, których celem jest lepsze zrozumienie lokalnego rynku turystyki grupowej. Zebrane informacje posłużą do opracowania praktycznych rozwiązań, możliwych do wykorzystania przez przedsiębiorców i organizacje działające na Pogórzu Karpackim. Istotą przedsięwzięcia jest odejście od myślenia o turystyce wyłącznie jako o zwiedzaniu czy sezonowym wypoczynku. Nowoczesna turystyka edukacyjna może łączyć odkrywanie przyrody, poznawanie dziedzictwa kulturowego, warsztaty rękodzielnicze, edukację ekologiczną, zdrowy styl życia i aktywność międzypokoleniową. Takie doświadczenia mogą być atrakcyjne niezależnie od pory roku.

Kraina Vesny jako miejsce poszukiwania nowych rozwiązań

Pomysłodawcą przedsięwzięcia jest Stowarzyszenie Regiony Nowych Szans „Vesna”, które od lat rozwija w Gnojniku Krainę Vesny – osadę turystyczno-edukacyjną położoną w otoczeniu przyrody Pogórza Wiśnickiego. To właśnie tutaj realizowane są warsztaty przyrodnicze, ekologiczne, zdrowotne, artystyczne i międzypokoleniowe, adresowane do dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów. Doświadczenia zdobywane w Krainie Vesny pokazują, iż turystyka może mieć wymiar znacznie szerszy niż tradycyjna rekreacja. Może uczyć, integrować, budować relacje, promować lokalne dziedzictwo i tworzyć nowe możliwości rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich. Twórcy projektu chcą jednak wyjść poza doświadczenia jednego miejsca i zaprosić do współpracy szersze środowisko podmiotów turystycznych, edukacyjnych, samorządowych i społecznych.

Ambicją projektu jest stworzenie rozwiązania, które będzie mogło służyć całemu regionowi, a nie tylko pojedynczym obiektom turystycznym.

Ważnym wydarzeniem projektu będzie konferencja regionalna zaplanowana na 28 listopada 2026 roku w Krainie Vesny w Gnojniku. Spotkanie ma stać się przestrzenią do rozmowy o przyszłości turystyki edukacyjnej na Pogórzu Karpackim, możliwościach ograniczania sezonowości oraz znaczeniu współpracy pomiędzy lokalnymi przedsiębiorcami, organizacjami i instytucjami. Konferencja będzie również okazją do zaprezentowania założeń wypracowywanego modelu, wymiany doświadczeń i poszukiwania rozwiązań, które mogą wspierać rozwój całorocznej oferty turystycznej. Organizatorzy chcą zwrócić szczególną uwagę na potencjał małych miejscowości i obszarów wiejskich, które dzięki swojej autentyczności, dziedzictwu i bliskości natury mogą stać się atrakcyjnymi kierunkami turystyki edukacyjnej.