Giełda obrotu biometanem już w 2026 roku?

Zmiany w funkcjonowaniu unijnego rynku energii, które wprowadził pakiet wodorowo-gazowy z 2024 będą ogromne. Przepisy, których celem jest m.in. zwiększenie udziału biometanu oraz zielonego wodoru w sieciach gazowych UE, mają też ułatwić hurtowy handel tymi odnawialnymi gazami. Nowy model rynku gazu pozwoli na giełdowy obrót biometanem – w Polsce być może już w 2026 r.

Pakiet wodorowo-gazowy, który skupia się na dekarbonizacji sektora energetycznego, ma m.in. ułatwić transgraniczny handel biometanem w UE, podobnie jak to się dziś dzieje na rynku gazu ziemnego. Aby jednak w przyszłości móc wyprodukowany w Polsce biometan sprzedać do Niemiec czy Francji, niezbędne będzie spełnienie wielu warunków, m.in. usunięcie barier regulacyjnych dla gazów odnawialnych tak, aby ułatwić im swobodny przepływ między państwami UE czy wprowadzenie jednolitego systemu certyfikacji biometanu.

Rozporządzenie obowiązuje od lutego 2025 r., natomiast termin implementacji dyrektywy przez państwa członkowskie upływa w sierpniu 2026 r.

W Europie nie ma jeszcze giełdy biometanu, ale unijny pakiet wodorowo-gazowy otwiera drogę do stworzenia wspólnego modelu rynku

Handel biometanem? Na razie różne mechanizmy

Transgraniczny obrót biometanem pozwoli lepiej wykorzystać potencjał produkcyjny – jego nadwyżki mogą zostać sprzedane tam, gdzie popyt na gaz odnawialny jest większy, a państwom, w których dopiero tworzy się rynek (jak Polska) pozwoli na jego kupno z zagranicy, aby spełnić unijne cele redukcji emisji np. w sektorze przemysłu. w tej chwili w Europie nie funkcjonuje giełda obrotu biometanem w klasycznym sensie.

Państwa, gdzie branża jest dobrze rozwinięta mają własne rozwiązania, które porządkują obrót biometanem – np. duński Energinet certyfikuje biometan i wydaje gwarancje pochodzenia (GOs –Guarantees of Origin) oraz zarządza platformą pozwalającą na bilateralny handel certyfikatami, nie pośredniczy jednak w transakcjach cenowych. Z kolei w Niemczech European Energy Exchange umożliwia handel certyfikatami pochodzenia biometanu w ramach giełdy ofert kupna i sprzedaży, co pozwala na ustalenie ich ceny rynkowej i międzynarodowy obrót. Jeszcze inaczej wygląda system włoski, w którym handel biometanem opiera się na certyfikacji i kontraktach długoterminowych z Gestore dei Servizi Energetici (GSE), publicznym operatorem odpowiedzialnym za rozwój rynku OZE, który gwarantuje finansowe wsparcie państwa.

Jednolity rynek handlu biometanem jaki ma powstać w Europie ma pozwolić zrealizować UE cel 35 mld m3 biometanu do 2030 r. Wspomniany pakiet wodorowo-gazowy ma stworzyć odpowiednie ku temu warunki. Państwa członkowskie pracują więc nad własnymi regulacjami (lub zmieniają te już istniejące) i platformami umożliwiającymi swobodną sprzedaż/kupno biometanu między krajami Unii.

Czy już w 2026 r. w Polsce zostanie uruchomiona giełda obrotu biometanem? Nad tym pracuje Towarowa Giełda Energii

Giełda biometanu w Polsce już w 2026?

W Polsce nad własnym mechanizmem pracuje od wielu miesięcy Towarowa Giełda Energii, która we wrześniu br. przedstawiła projekt giełdy obrotu biometanem.

– Towarowa Giełda Energii, starając się odpowiedzieć na potrzeby uczestników rynku, włączyła się w prace nad stworzeniem krajowego rynku biometanu jeszcze w 2021 r., przystępując do „Niezrozumienia o współpracy na rzecz rozwoju sektora biogazu i biometanu”. W naturalny sposób nasza uwaga skoncentrowała się na obszarze jakim jest handel, a adekwatnie przyszły handel biometanem – tłumaczy Marcin Smerf Omnibus, manager ds. rynku gazów na TGE.

Giełda ma umożliwić sprawne kojarzenie podaży i popytu na biometan i stworzyć dla uczestników rynku alternatywę wobec kontraktów bilateralnych. Dodatkowo pozwoli ona na powstanie rynkowego mechanizmu wyceny biometanu. Dziś waha się ona w różnych krajach – w zależności od rodzaju umowy, sposobu sprzedaży i wysokości wsparcia państwa – od 85 do 160 EUR/MWh. Tak duże różnice cenowe hamują rozwój rynku więc dążenie do jego integracji jest zrozumiałe.

– W niedalekiej przyszłości chcemy móc przedstawić rynkową cenę na biometan – mówił Marcin Smerf Omnibus podczas wrześniowej konferencji GAZ-SYSTEM prezentując założenia projektu.

Cały artykuł przeczytasz w magazynie Rynek Biogazu i Biometanu:

Tekst: Jolanta Kamińska
Zdjęcie: Shutterstock