53 minut temu
Dworek przy ul. Dobrego Pasterza 121 ma dostać nowe pokrycie dachowe, wzmocnioną konstrukcję i zabezpieczenie fundamentów przed wilgocią. To pierwszy etap modernizacji zabytku, który w przyszłości ma pomieścić Radę Dzielnicy III Prądnik Czerwony oraz centrum aktywności lokalnej. W tegorocznym budżecie Krakowa na inwestycję zapisano 1,2 mln zł.
Przy rondzie Barei, na terenie kojarzonym przez mieszkańców z ogrodniczym Polsadem, zachował się fragment dawnego, wiejskiego Prądnika Czerwonego. Stojący tu dworek należał do zespołu folwarcznego benedyktynów. Jego dzieje łączą się z opactwem w Tyńcu, szpitalem św. Łazarza, a w ostatnich dekadach — z działalnością ogrodniczą. Teraz miasto przygotowuje remont, który ma poprzedzić adaptację budynku na potrzeby publiczne.
Najpierw dach i fundamenty
Pierwszy etap modernizacji obejmuje prace przy najważniejszych elementach konstrukcyjnych dworku. Zaplanowano remont dachu wraz ze wzmocnieniem jego konstrukcji i wymianą pokrycia. Wykonawca ma również wzmocnić fundamenty oraz wykonać pionowe i poziome izolacje ścian fundamentowych.
Zakres obecnego zamówienia ma jednak wyraźne granice. Nie obejmuje rozbiórki wschodniej przybudówki ani wykonania izolacji pionowych i poziomych wschodniej oraz zachodniej ściany fundamentowej. To etap zabezpieczenia budynku, po którym potrzebne będą dalsze prace związane z jego adaptacją.
Za inwestycję odpowiada Zarząd Zieleni Miejskiej. W ogłoszeniu opublikowanym 21 września wskazano zamiar powierzenia robót spółce Impuls Contractor z Krakowa. Postępowanie prowadzone jest z wolnej ręki; ZZM uzasadnia ten tryb przewidzianą wcześniej możliwością zlecenia wykonawcy podobnych prac budowlanych.
Na modernizację zapisano 1,2 mln zł
W budżecie Krakowa na 2026 rok na modernizację dworku przy Centrum Polsad przeznaczono 1,2 mln zł. Wartość zamówienia obejmującego pierwszy etap robót oszacowano natomiast na 795 077,93 zł. Jest to kwota szacunkowa, a nie ostateczne wynagrodzenie wykonawcy wynikające z zawartej umowy.
Docelowo w odnowionym dworze ma znaleźć się siedziba Rady Dzielnicy III Prądnik Czerwony oraz centrum aktywności lokalnej. Przygotowania do adaptacji obiektu na usługi publiczne ZZM rozpoczął w 2025 roku.
Folwark starszy niż zachowany dwór
Historia tego miejsca sięga znacznie dalej niż dzieje obecnego budynku. Według opracowania historycznego udostępnionego przez Radę Dzielnicy III w połowie XVI wieku rodzina Dudkowiczów wzniosła tutaj folwark dla opactwa tynieckiego, obok zabudowań należących do dominikanów.
Zachowany dwór jest późniejszy. Datowany jest na drugą połowę XVIII wieku, a około 1900 roku został przebudowany. W katalogu Polskie Zabytki określany jest jako rządcówka — budynek związany z zarządzaniem gospodarstwem folwarcznym.
Ochroną konserwatorską objęto cały historyczny zespół: dwór, ogród, kapliczkę słupową i ogrodzenie. Wpis do rejestru zabytków, pod numerem A-907, pochodzi z 10 marca 1992 roku.
Od benedyktynów do szpitala św. Łazarza
Kolejny rozdział w dziejach folwarku otworzyła kasata opactwa tynieckiego w 1816 roku. Majątek przeszedł wówczas pod zarząd szpitala św. Łazarza. Tę przynależność odnotowano również w miejskich dokumentach planistycznych, opisujących posesję jako dawny zespół benedyktyński, później należący do szpitala.
Z historią terenu wiąże się nazwa „Ogród św. Łazarza”, przypominana także przy okazji przygotowań do zagospodarowania Błoń Prądnickich.
Polsad i ogródek Krzysztofa Rusiniaka
Po II wojnie światowej teren upaństwowiono, a następnie dzierżawiły go różne przedsiębiorstwa. Przez kolejne dekady mieszkańcy kojarzyli ten adres przede wszystkim z centrum ogrodniczym Polsad.
Z firmą związany był Krzysztof Rusiniak, jej właściciel i były przewodniczący Rady Dzielnicy III. Na części terenu urządził ogólnodostępny ogródek jordanowski. Jak opisywała lokalna prasa w 2001 roku, korzystały z niego zarówno dzieci klientów centrum ogrodniczego, jak i mieszkańcy sąsiednich domów oraz bloków. Przy dworku i na terenie gospodarstwa organizowano również imprezy plenerowe.
Dworek częścią przyszłych Błoń Prądnickich
Planowana adaptacja zabytku wiąże się z zagospodarowaniem terenów Polsadu przy rondzie Barei. W maju 2026 roku mieszkańcy uczestniczyli w konsultacjach dotyczących przyszłych Błoń Prądnickich. Rozmowy obejmowały przeznaczenie terenu, dostępność, infrastrukturę sportową i rekreacyjną oraz ochronę przyrody. Odnowiony dwór ma być jednym z miejsc służących lokalnej społeczności.
O jego udostępnienie zabiegano już wcześniej. W edycji budżetu obywatelskiego z 2023 roku zgłoszono projekt „Odratujmy Dwór na Prądniku Czerwonym”. Zakładał przygotowanie zabytku do bezpiecznego użytkowania, zwiedzania oraz prowadzenia zajęć kulturalnych i edukacyjnych.
