Degradacja i odbudowa warstwy ozonowej

Wykresy emisji substancji chlorowcopochodnych (freonów i podobnych substancji), zmian koncentracji substancji niszczących warstwę ozonową w górnych warstwach atmosfery będących skutkiem tych emisji, oraz historycznych i prognozowanych zmian warstwy ozonowej, globalnie i nad Antarktydą.

Oś pozioma: czas (lata). Oś pionowa, panel pierwszy: globalna emisja substancji chlorowcopochodnych (tony ekwiwalentu CFC-11/rok); panel drugi: koncentracja substancji zubażających warstwę ozonową wyrażona jako równoważnik efektywnego chloru stratosferycznego (części na miliard, ppb); panel trzeci: średnioroczna globalna zawartość ozonu w stratosferze pomiędzy 60 równoleżnikiem północnym i południowym (jednostki Dobsona, DU); panel czwarty: średnia zawartość ozonu nad antarktyczną stratosferą w październiku (jednostki Dobsona, DU).

Pierwsze dwa panele pokazują emisję i atmosferyczną zawartość substancji niszczących warstwę ozonową w rozbiciu na poszczególne związki chemiczne. Jak widać, choć Protokół montrealski praktycznie wyeliminował najbardziej szkodliwe substancje, cząsteczki wyemitowane w ubiegłych dekadach w większości wciąż unoszą się w atmosferze, a ich koncentracja spada bardzo powoli.

Skutkiem tego jest też powolna odbudowa globalnej warstwy ozonowej, i wciąż pojawiająca się nad Antarktydą dziura ozonowa. Wielkość tej ostatniej ulega dużym wahaniom, w zależności od warunków meteorologicznych, i spodziewamy się iż dopiero w drugiej połowie wieku warstwa ozonowa odbuduje się do poziomu sprzed lat 1980-tych.

Tempo odbudowy warstwy ozonowej zależeć też będzie od skali zmiany klimatu w XXI wieku, zobrazowanej jako różne scenariusze klimatyczne na ostatnich dwóch panelach, od niskoemisyjnego SSP1-2.6 (kolor niebieski), poprzez średnioemisyjny SSP2-4.5 (pomarańczowy) po wysokoemisyjny SSP3-7.0 (czerwony).

Źródło: World Meteorological Organization (WMO), „Scientific Assessment of Ozone Depletion: 2022”.

W ramach akcji „Wykres na dziś” publikujemy wykresy i inne wizualizacje dotyczące zagadnień związanych ze zmianą klimatu. Mamy nadzieję, iż prezentowane przez nas dane stanowić będą punkt wyjścia do szerokiej i opartej na faktach dyskusji na temat globalnego ocieplenia oraz możliwości jego ograniczenia. Akcję prowadzimy we współpracy z Komitetem ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk.

Zobacz wszystkie wizualizacje.

Ten wpis sfinansowaliśmy ze środków finansowych pochodzących z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanych Fundacji Edukacji Klimatycznej. Dziękujemy!