1 dzień temu
Wykres zmienności temperatur dobowych na powierzchni lądów od 45 do 85 równoleżnika północnego według danych obserwacyjnych (reanaliza ERA5) oraz symulacji modelu klimatu.
Oś pionowa: czas (lata). Oś pozioma: panel A, anomalia dobowej zmienności temperatury (mierzona jako średnia wartość 1 odchylenia standardowego temperatury) w odniesieniu do średniej z okresu 1980–2000 (kelwiny); panel B, 30-letnie trendy dobowej zmienności temperatury (kelwiny na dekadę). Kolor czarny: dane obserwacyjne (reanaliza ERA5), ciemnołososiowy: składowa zmienności związana z wymuszoną zmianą klimatu (według szacunków opartych o dane reanalizy ERA5), szary: składowa zmienności związana z wewnętrzną zmiennością klimatu, różowy: składowa zmienności związana z wymuszoną zmianą klimatu (według szacunków opartych o dane Berkeley Earth), zielony: symulacje sześciu modeli klimatu z projektu Large Ensemble Archive (LENS), żółty: symulacje modelu WACCM6 zasilanego obserwowanymi zmianami arktycznego lodu pływającego, niebieski: symulacje modelu WACCM6 zasilanego średnią klimatologiczną arktycznego lodu pływającego. Na panelu B, kolor jasnołososiowy oznacza zakres niepewności szacunków składowej zmienności związanej z wymuszoną zmianą klimatu. Wykres pudełkowy po prawej stronie panelu B obrazuje zakres trendów zmienności temperatury dobowej związanej z niewymuszoną, naturalną zmiennością systemu klimatycznego (granice pudełka to 25 i 75 percentyle, a wąsy zaznaczają granice 5 i 95 percentyla).
Symulacje modeli klimatu konsekwentnie przewidują, iż wraz z postępującym globalnym ociepleniem nastąpi osłabienie południkowego gradientu temperatury i zmniejszenie zmienności temperatury na średnich i wysokich szerokościach geograficznych (na przykład w Europie). Kilkanaście lat temu pojawiła się jednak alternatywna, kontrowersyjna hipoteza postulująca, iż redukcja powierzchni arktycznego lodu morskiego spowoduje, za sprawą bardziej meandrującego prądu strumieniowego, większą częstotliwość epizodów mroźnej pogody na średnich i wysokich szerokościach geograficznych.
Ze względu na dużą zmienność pogody w badanym obszarze i względnie niewielkie prognozowane zmiany zmienności temperatury, rozstrzygnięcie który z tych scenariuszy odpowiada rzeczywistości nie jest łatwe. Praca, z której pochodzi pokazany powyżej wykres, sugeruje iż obserwacje potwierdzają, iż to modele klimatu poprawnie przewidywały przyszłość jesienno-zimowego klimatu na średnich i wysokich szerokościach geograficznych, i iż będzie on coraz bardziej łagodny, a także coraz mniej zmienny.
Źródło: Siew, Wu i Screen (2026), Detectable Human Influence on Reduced Day-to-Day Temperature Variability in the Cold Season Driven by Arctic Sea-Ice Loss. Atmospheric Science Letters 27, no. 1: e70005.
W ramach akcji „Wykres na dziś” publikujemy wykresy i inne wizualizacje dotyczące zagadnień związanych ze zmianą klimatu. Mamy nadzieję, iż prezentowane przez nas dane stanowić będą punkt wyjścia do szerokiej i opartej na faktach dyskusji na temat globalnego ocieplenia oraz możliwości jego ograniczenia. Akcję prowadzimy we współpracy z Komitetem ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk.
Zobacz wszystkie wizualizacje.
Ten wpis sfinansowaliśmy ze środków finansowych pochodzących z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanych Fundacji Edukacji Klimatycznej. Dziękujemy!
