Ceny prądu w Irlandii wystrzeliły – mieszkańcy sporo przepłacają

Nowe dane pokazują, iż mieszkańcy Irlandii płacą za energię elektryczną znacznie więcej niż obywatele innych państw Europy Zachodniej. Eksperci wskazują na główny powód tak wysokich cen.

Irlandia coraz bardziej wyróżnia się na tle innych państw zachodniej części Unii Europejskiej pod względem wysokich kosztów energii elektrycznej. Eksperci wskazują na główny powód tak wysokich cen.

Ceny prądu w Irlandii

Jak wynika z najnowszego raportu Nevin Economic Research Institute (NERI), ceny prądu rosną tu w znacznie szybszym tempie niż inflacja i koszty energii w pozostałych krajach UE15 – czyli państwach członkowskich przed rozszerzeniem wspólnoty w 2004 roku.

Według analizy, irlandzkie gospodarstwa domowe w 2025 roku płaciły średnio o 360 euro więcej rocznie za prąd niż przeciętne gospodarstwo domowe w Europie Zachodniej. Wzrost cen energii w Irlandii od 1996 roku wyniósł aż 400%, co oznacza czterokrotny wzrost – ponad dwukrotnie wyższy niż wzrost ogólnego poziomu cen w tym samym czasie.

Również duże firmy i odbiorcy przemysłowi mierzą się z ponadprzeciętnie wysokimi kosztami energii – ceny dla największych użytkowników (powyżej 150 000 MWh) są choćby o 80% wyższe niż średnia w strefie euro.

W wyniku kryzysu energetycznego spowodowanego wojną w Ukrainie, wiele państw Unii Europejskiej doświadczyło gwałtownego wzrostu cen energii w 2022 roku, po czym ceny zaczęły stopniowo spadać.

W Irlandii jednak spadek ten był znacznie mniejszy, co sprawiło, iż kraj ten utrzymał się w czołówce najdroższych pod względem kosztów energii elektrycznej.

Ceny energii w Irlandii

Eksperci wskazują, iż głównym powodem tak wysokich cen jest uzależnienie irlandzkiego systemu energetycznego od gazu ziemnego. Obecny model rynku sprawia, iż ceny hurtowe energii są bezpośrednio powiązane z cenami gazu – co sprawia, iż Irlandia jest wyjątkowo wrażliwa na globalne wahania cen tego surowca.

Problem pogłębia również niedostateczny poziom inwestycji w infrastrukturę energetyczną, na który wskazywano już w 2005 roku. Pomimo upływu lat, brak modernizacji i rozwoju sieci energetycznej wciąż pozostaje nierozwiązanym problemem.

Dodatkowym wyzwaniem jest geograficzne położenie Irlandii oraz jej rozproszona struktura demograficzna, które generują wyższe koszty przesyłu i dystrybucji energii w porównaniu do bardziej scentralizowanych państw kontynentalnych.

Irlandia rozpoczęła proces liberalizacji rynku energii na początku lat 2000. Miał on przynieść obniżkę cen i większą konkurencję – tymczasem, jak pokazują dane, efektem było raczej pogłębienie problemów i wzrost kosztów dla odbiorców końcowych.

Na przestrzeni ostatnich dekad Irlandia przeszła od jednego z najtańszych państw Unii pod względem cen prądu do jednego z najdroższych, zajmując czołowe miejsca w niemal wszystkich grupach zużycia energii.

Eksperci zgodnie podkreślają konieczność gruntownej reformy systemu energetycznego. Wśród proponowanych działań wymienia się:

• ograniczenie roli gazu ziemnego w krajowym miksie energetycznym
• wprowadzenie nowego modelu ustalania cen energii niezależnego od bieżących cen gazu
• zwiększenie inwestycji w infrastrukturę energetyczną
• rozważenie utworzenia strategicznych rezerw mocy, uruchamianych w momentach wzmożonego zapotrzebowania

Bez zdecydowanych zmian mieszkańcy Irlandii przez cały czas będą ponosić zawyżone koszty energii – zarówno jako konsumenci indywidualni, jak i przedsiębiorcy. Obecny system, jak wskazuje raport NERI, nie spełnia swojej roli i wymaga pilnej przebudowy.