Ceny biomasy w górę. To nie tylko przez mróz, swoje dołożył KPEiK

2 godzin temu

Kotły na biomasę w tym roku przestały być opłacalne. Ceny pelletu sięgają 2500 zł za tonę. W dodatku w wielu regionach zaczyna go po prostu brakować, bo mroźna zima nie tylko zwiększyła popyt, ale też spowodowała wzrost zapotrzebowania na biomasę w energetyce zawodowej.

Ceny pelletu wystrzeliły, kiedy Polska stawia na scenariusz zwiększający udział biomasy w krajowym miksie energetycznym. To kierunek wybrany w ramach Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK). Zdaniem analityków obecna sytuacja pokazuje realne granice dostępności surowca w kraju. Większe spalanie oznacza ryzyko trwałych napięć podażowych oraz rosnącej skali importu – zwraca uwagę Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.

Biomasa na granicy dostępności

– KPEiK pokazuje potencjał zrównoważonej biomasy stałej na poziomie ok. 290 PJ [petadżuli - przyp. red.]. Tymczasem prognozowane zapotrzebowanie przekracza go o ponad 30 proc. Oznacza to prawdopodobny rozwój importu biomasy na bardzo dużą skalę. Drugim scenariuszem jest presja na poszukiwanie surowca w kraju – mówiła w wywiadzie dla SmogLabu dr Ewa Krasuska, autorka analizy zapotrzebowania na zrównoważoną biomasę.

W latach 2004-2023 spalanie biomasy drzewnej w energetyce zawodowej wzrosło o niemal 150 razy. Z danych Agencji Rynku Energii wynika, iż już dziś około połowa drewna pozyskanego z polskich lasów – bezpośrednio lub w formie odpadów – trafia do spalenia w energetyce i gospodarstwach domowych.

I mimo iż rząd Koalicji 15 października w umowie koalicyjnej zapowiadał odchodzenie od spalania drewna w energetyce, to preferowany przez Ministerstwo Energii scenariusz transformacji zakłada właśnie zwiększenie udziału biomasy w miksie energetycznym.

– Bez biomasy sobie nie poradzimy – mówił wiceminister energii Marcin Wrochna.

Co oznaczałaby realizacja tego scenariusza? Raport „Biomasa drzewna w energetyce” pokazuje, iż spalanie biomasy drzewnej wzrosłoby do 14,5 mln mł w 2040 roku. Ale krajowe zasoby są ograniczone. Dlatego Polska musiałaby na import biomasy przeznaczyć, według szacunków, choćby 50 mld zł w latach 2030-2040.

Gospodarstwa domowe konkurują ze spalarniami

Duża energetyka korzysta z tego samego surowca, z którego powstaje pellet dla gospodarstw domowych. Efekt? Im większy popyt ze strony elektrociepłowni, tym silniejsza konkurencja o surowiec i wyższa presja cenowa.

Państwo dodatkowo wzmacnia ten trend. Z jednej strony wspiera budowę ciepłowni na biomasę, z drugiej – poprzez program „Czyste Powietrze” zachęca do wymiany źródeł ciepła na kotły na pellet.

– Już dziś brakuje pelletu. Polska nie ma takich zasobów, by równolegle zwiększać spalanie w energetyce i zapewnić stabilne ceny dla gospodarstw domowych. To droga do drogiego importu i trwałego kryzysu cenowego – mówi Augustyn Mikos z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, autor raportu „Biomasa drzewna w energetyce”.

– Dla mnie ta pelletowa pułapka jest jasna jak słońce: rząd sam podkręca ceny, dopłacając do wielkiej energetyki i jednocześnie wpychając zwykłych ludzi w drogie kotły – komentuje Patryk Białas, przewodniczący Komisji Klimatu i Środowiska Rady Miasta Katowice.

Alternatywa dla scenariusza biomasowego

Jesienią ubiegłego roku 56 organizacji pozarządowych apelowało o utrzymanie kierunku aktywnej transformacji, który zakłada ograniczenie spalania biomasy. Jak podkreślały, odchodzenie od spalania biomasy na dużą skalę jest korzystne dla gospodarki. Skorzysta też na tym bezpieczeństwo energetyczne i realizacja celów klimatycznych.

Eksperci wskazują, iż zamiast dalszego zwiększania zużycia drewna lub gazu, rząd powinien postawić na elektryfikację ciepłownictwa, inwestycje w efektywność energetyczną oraz rozwój odnawialnych źródeł energii.

– Pelletowy kryzys to sygnał ostrzegawczy przed wyborem biomasowego scenariusza KPEiK. Rząd ma dziś dowód w postaci realnych braków surowca i wzrastających cen. To moment, by wybrać bezpieczniejszą ścieżkę transformacji – mówi Augustyn Mikos.