CAKE na COP31: rola art. 6 PA w realizacji ambitnych celów klimatycznych

19 godzin temu

W piątek 13 listopada 2026 r. CAKE zorganizowało wydarzenie towarzyszące pt. „Od ustalania cen emisji CO2 do działań na rzecz klimatu: jak wykorzystać art. 6 do zwiększenia ambicji klimatycznych”, które odbyło się w pawilonie Ukrainy podczas COP31 w Antalyi. Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu LIFE ENSPIRE.

Dyskusję moderował Maciej Cygler z CAKE/KOBiZE. a w wydarzeniu, udział wzięli uznani eksperci:

  • Piotr Dombrowicki, Członek Organu Nadzorczego Mechanizmu z art. 6.4, UNFCCC,
  • Maciej Pyrka, Kierownik Zespołu Strategii, Analiz i Aukcji, CAKE/KOBiZE,
  • Nataliya Kushko, Ekspertka, European Roundtable on Climate Change and Sustainable Transition (ERCST),
  • Monika Figaj, Ekspertka ds. Klimatu i Sprawiedliwej Transformacji, Sekretariat Wspólnoty Energetycznej,
  • Andrea Bonzanni, Dyrektor ds. Polityki Międzynarodowej, International Emissions Trading Association (IETA),
  • Serhii Dykyi, Doradca ds. Zmian Klimatu, Ukrainian Climate Office.

Piotr Dombrowicki przedstawił zagadnienia związane z globalnym zarządzaniem regulacyjnym, uruchamianiem mechanizmu z art. 6.4 Niezrozumienia paryskiego (PACM) oraz standardami metodycznymi. Omówił znaczące postępy Organu Nadzorczego w przygotowaniu mechanizmu do wdrożenia w 2026 r. Zwrócił uwagę na przyjęcie kluczowych standardów dotyczących pochłaniania emisji, ustalania poziomów bazowych oraz mechanizmów korekty w dół, których celem jest zapewnienie stopniowego podnoszenia poziomu ambicji.

Odniósł się również do nowo zatwierdzonych metodyk, w szczególności dotyczących projektów związanych z czystymi metodami gotowania, ograniczaniem emisji metanu oraz wykorzystaniem biomasy nieodnawialnej. Wyjaśnił, w jaki sposób aktualizacja parametrów naukowych pozwala zapobiegać zawyżaniu liczby generowanych jednostek w projektach realizowanych na poziomie społeczności lokalnych. Podkreślił także znaczenie zaostrzenia zasad w odniesieniu do ryzyka odwrócenia efektów redukcji lub pochłaniania emisji, wpłat do rezerw buforowych oraz rygorystycznej oceny ryzyka utrwalania wysokoemisyjnych modeli rozwoju (carbon lock-in). Ma to zapobiegać sytuacji, w której mechanizmy art. 6 niezamierzenie wspierałyby finansowanie infrastruktury uzależnionej od paliw kopalnych.


Andrea Bonzann
i podkreślił znaczenie mobilizacji sektora prywatnego, płynności rynku oraz przewidywalności regulacyjnej. Zwrócił uwagę, iż inwestorzy instytucjonalni i deweloperzy projektów dysponują kapitałem liczonym w miliardach funtów, który mógłby zostać przeznaczony na działania ograniczające zmianę klimatu. Główną barierą dla uruchomienia tych środków pozostają jednak przeszkody polityczne i regulacyjne. Wskazał również, iż opóźnienia po stronie państw-gospodarzy uprawnionych do korzystania z międzynarodowych jednostek redukcji emisji generują ryzyko polityczne, którego nie można ubezpieczyć. Zaapelował o wprowadzenie ustandaryzowanych i przejrzystych terminów wydawania autoryzacji oraz mechanizmów ubezpieczeniowych po stronie państw-gospodarzy.

Maciej Pyrka, reprezentujący Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych (CAKE/KOBiZE), przedstawił zagadnienia dotyczące roli międzynarodowych jednostek redukcji emisji w ramach art. 6 Niezrozumienia paryskiego oraz możliwości ich uwzględnienia w przyszłych ramach polityki klimatycznej UE.

Analizy CAKE wskazują, iż osiągnięcie ambitnych celów klimatycznych UE wyłącznie poprzez krajowe redukcje emisji mogłoby wiązać się z bardzo wysokimi kosztami. W tym kontekście mechanizmy współpracy międzynarodowej mogą odegrać istotną rolę w zapewnieniu większej elastyczności transformacji i ograniczeniu jej kosztów. Wyniki modelowania CAKE wskazują, iż odpowiednio zaprojektowane mechanizmy wykorzystujące międzynarodowe jednostki redukcji emisji mogą przynieść istotne korzyści ekonomiczne i obniżyć koszty realizacji celów klimatycznych.

Kluczowym wyzwaniem pozostaje jednak włączenie tych mechanizmów do unijnych ram regulacyjnych, przy jednoczesnym zapewnieniu integralności środowiskowej, unikaniu podwójnego liczenia redukcji emisji oraz zachowaniu stabilności rynku EU ETS. W tym kontekście Maciej Pyrka przedstawił również koncepcję utworzenia niezależnej europejskiej instytucji – Europejskiego Centralnego Banku Węglowego (ang. “European Carbon Central Bank”) – która mogłaby wspierać zarządzanie podażą uprawnień do emisji w EU ETS, międzynarodowych jednostek redukcji emisji oraz jednostek pochłaniania CO2. Podkreślił także znaczenie art. 6 dla wzmacniania międzynarodowej współpracy klimatycznej, w tym wspierania inwestycji związanych z ochroną klimatu w Ukrainie.

Mechanizmy międzynarodowe nie powinny zastępować krajowych redukcji emisji w UE, ale je uzupełniać, pomagając w realizacji ambitnych celów klimatycznych przy bardziej akceptowalnych kosztach ekonomicznych i społecznych.

Monika Figaj omówiła kwestie regionalnej integracji energetycznej i klimatycznej pomiędzy stronami Wspólnoty Energetycznej. Zwróciła uwagę na pilną potrzebę ustanowienia przez te państwa wiarygodnych krajowych mechanizmów ustalania cen emisji CO2 przed pełnym wdrożeniem CBAM. Podkreśliła, iż poszczególne strony Wspólnoty Energetycznej znajdują się na różnych etapach przygotowań do wdrożenia systemów handlu uprawnieniami do emisji. Inicjatywy budowania potencjału w ramach art. 6 pomagają jednak rozwijać niezbędne zdolności instytucjonalne, takie jak system akredytowanych weryfikatorów, krajowe rejestry czy wiarygodne inwentaryzacje emisji gazów cieplarnianych, potrzebne do przyszłego dostosowania do wymagań EU ETS.

Nataliya Kushko skoncentrowała się na możliwościach wykorzystania międzynarodowych jednostek redukcji emisji do realizacji celów klimatycznych w systemach handlu uprawnieniami do emisji. Odniosła się również do zarządzania polityką klimatyczną w Ukrainie, dostosowywania jej do wymagań związanych z akcesją do UE oraz zielonej odbudowy kraju po wojnie. Szczególnie interesujący był przykład Ukrainy, która musi mierzyć się jednocześnie ze złożonymi wyzwaniami polityki klimatycznej, koniecznością utrzymania gospodarki w warunkach wojennych oraz planowaniem szeroko zakrojonej zielonej odbudowy.

Serhii Dykyi uzupełnił tę perspektywę, przedstawiając i komentując wyzwania związane z opracowywaniem i wdrażaniem instrumentów polityki klimatycznej, w szczególności opartych na koncepcji ustalania cen emisji CO2, zarówno w UE, jak i w ramach art. 6 Niezrozumienia paryskiego.

CAKE dziękuje wszystkim panelistom za udział w dyskusji i podzielenie się swoimi doświadczeniami oraz perspektywami.

Źródło: Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych

Idź do oryginalnego materiału